Ai đi bờ đất một mình

Phất phơ chéo áo giống hình trò Ba

Trò Ba đi học trường xa

Cơm canh ai nấu, cửa nhà ai lo

– Cửa nhà đã có con Ba

Cơm canh con Bốn, rượu trà con Năm

Một trăm chìa khóa con Sáu cầm

Giang sơn con Bảy giữ, tảo tần con Tám lo…

Câu ca dao "Ai đi bờ đất một mình" là một lời than thở về thân phận người phụ nữ trong xã hội cũ, qua đó bộc lộ mong muốn về sự chia sẻ gánh nặng gia đình. Bài ca dao mang âm hưởng của ca dao than thân, thể hiện nỗi lòng sâu kín.

Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam phong kiến, nơi vai trò của người phụ nữ chủ yếu là ở nhà quán xuyến việc nội trợ, sinh con đẻ cái. Việc "đi học trường xa" của "trò Ba" có thể hiểu theo hai nghĩa. Nghĩa thứ nhất, đó là hình ảnh ẩn dụ cho người phụ nữ trong gia đình khi lớn lên, đi lấy chồng xa, để lại cha mẹ già ở nhà một mình. Nghĩa thứ hai, có thể hiểu là hình ảnh một người con trai "trò Ba" đi học hành thi cử xa nhà. Dù hiểu theo nghĩa nào, câu ca dao đều đặt ra vấn đề về sự cô đơn, thiếu người gánh vác việc nhà khi người thân yêu vắng mặt. Đặc biệt, phần liệt kê các con từ "con Ba", "con Bốn", "con Năm", "con Sáu", "con Bảy", "con Tám" cho thấy ước mong về một gia đình đông con, mỗi người một việc, cùng nhau chăm sóc cha mẹ và gìn giữ cơ nghiệp. Việc "giang sơn" được "con Bảy giữ" và "tảo tần con Tám lo" còn cho thấy vai trò quan trọng của con cái trong việc kế thừa, phát triển gia sản và gánh vác trách nhiệm với gia đình, xã hội.

Câu ca dao "Ai đi bờ đất một mình" là lời than thân, đồng thời là ước vọng về sự san sẻ, phân công lao động trong gia đình. Nó thể hiện sâu sắc nét đẹp văn hóa, đạo lý "con cái phải có hiếu" và tinh thần trách nhiệm của người Việt xưa.