Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này gắn liền với Lễ hội Gióng tại đền thờ Thánh Gióng ở làng Phù Đổng, huyện Gia Lâm, Hà Nội, và đền thờ ở đền Sóc, huyện Sóc Sơn, Hà Nội. Lễ hội được tổ chức vào ngày mồng 9 tháng 4 âm lịch hàng năm để tưởng nhớ công ơn vị anh hùng dân tộc Phù Đổng Thiên Vương - Thánh Gióng, người đã có công đánh đuổi giặc Ân xâm lược. Theo truyền thuyết, Thánh Gióng sinh ra trong một gia đình nghèo khó, lớn lên với sức mạnh phi thường và xung phong ra trận bảo vệ đất nước. Sau khi chiến thắng, Ngài bay về trời. Lễ hội Gióng không chỉ là một nghi lễ tôn giáo mà còn là biểu tượng của tinh thần yêu nước, ý chí quật cường, đoàn kết dân tộc. Việc "không đi hội Gióng" được ví như "hư mất đời" bởi lẽ nó đồng nghĩa với việc bỏ lỡ cơ hội được hòa mình vào không khí thiêng liêng, được hun đúc tinh thần yêu nước, gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa cội nguồn, là sự lãng quên cội nguồn dân tộc.