Anh đi biệt tích phương xa

Ðể em ôm bóng trăng tà năm canh

Hai vai một gánh chung tình

Nhớ ai, ai có nhớ mình hay không

Bài ca dao than thân trách phận, thể hiện nỗi nhớ mong da diết của người con gái đối với người yêu phương xa. Lời lẽ giản dị nhưng chất chứa nhiều tâm tư, tình cảm.

Bài ca dao này bắt nguồn từ tầng lớp lao động, đặc biệt là những người phụ nữ trong xã hội phong kiến Việt Nam xưa, nơi mà thân phận người phụ nữ còn nhiều hạn chế. Hình ảnh 'anh đi biệt tích phương xa' gợi lên hoàn cảnh chia ly phổ biến trong đời sống nông nghiệp, khi nam giới thường phải đi làm ăn xa, tham gia lao động, hoặc chiến tranh. 'Bóng trăng tà' là biểu tượng cho đêm khuya, thời điểm con người dễ chìm vào suy tư, nỗi nhớ nhung càng thêm da diết. 'Hai vai một gánh chung tình' thể hiện sự hy sinh, gánh vác tình cảm cá nhân một mình, sự chung thủy của người ở lại. Nó phản ánh một phần thực tế cuộc sống, nơi mà người phụ nữ thường gánh vác nhiều trách nhiệm trong gia đình và cả trong tình yêu, trong khi người đàn ông có thể vắng mặt dài ngày. Câu hỏi tu từ 'Nhớ ai, ai có nhớ mình hay không' thể hiện sự mong chờ, chút hoài nghi và nỗi lòng trắc ẩn, một nét tâm lý đặc trưng của con người khi đối diện với sự xa cách.

Đây là một bài ca dao tiêu biểu cho giọng điệu trữ tình, nỗi nhớ thương sâu lắng và sự thủy chung trong tình yêu đôi lứa. Nó góp phần làm phong phú thêm bức tranh đời sống tình cảm của người Việt xưa.