Anh muốn tìm dòng nước trong

Nên đi ngược dòng sông Cái

Hay vì bị bùa ngải

Nên anh bỏ bãi lên nguồn?

Thuyền anh dù thuận gió đi luôn

Đến đầu Thác Ngựa cũng phải cuốn buồm trở lui

Thề xưa lời đã nặng lời

Anh cố xa em đi nữa

Nếu chẳng phải ý trời thời cũng khó xa

Anh đi em ở lại nhà

Biển sâu em lặn lội nuôi mẹ già đợi anh

Bài ca dao than thân, yêu thương tình nghĩa này là lời tâm sự của người phụ nữ với người yêu. Bài ca thể hiện nỗi buồn khi phải chia xa, sự thủy chung son sắt và niềm tin vào tình yêu.

Bài ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội phong kiến Việt Nam xưa, nơi mà tình yêu lứa đôi thường bị chi phối bởi lễ giáo, gia phong và quan niệm "cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy". Người con gái thường ở nhà, chăm sóc gia đình, còn người con trai có thể phải đi xa để mưu sinh, lập nghiệp hoặc tòng quân. Hình ảnh "dòng nước trong", "ngược dòng sông Cái", "bỏ bãi lên nguồn", "Thác Ngựa" gợi lên những thử thách, khó khăn trong cuộc sống và cả trong tình yêu. Việc "bị bùa ngải" cho thấy những yếu tố siêu nhiên, mê tín dị đoan có thể tác động đến cuộc sống và tình cảm của con người thời bấy giờ. "Thề xưa lời đã nặng lời" có thể ám chỉ những lời hứa hôn, lời thề ước trong quá khứ nay trở thành gánh nặng, là rào cản cho tình yêu hiện tại. "Ý trời" thể hiện quan niệm về định mệnh, về sự sắp đặt của số phận mà con người khó lòng thay đổi. "Nuôi mẹ già đợi anh" thể hiện trách nhiệm, bổn phận của người con gái đối với gia đình và tấm lòng thủy chung son sắt, kiên nhẫn chờ đợi người yêu.

Bài ca dao là tiếng lòng của người phụ nữ Việt Nam xưa về tình yêu, về nỗi nhớ nhung và sự thủy chung. Với ngôn ngữ giản dị, hình ảnh giàu sức gợi, tác phẩm để lại ấn tượng sâu sắc về một tình yêu đẹp nhưng đầy trắc trở.