Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này thuộc về thể loại "Hát Ghẹo" hoặc "Hát Dô", thường được cất lên trong các dịp lễ hội, sinh hoạt cộng đồng hoặc trong lao động sản xuất của người dân vùng đồng bằng Bắc Bộ, đặc biệt là ở các tỉnh ven biển như Hải Phòng và các tỉnh lân cận như Ninh Bình. Hát Ghẹo có đặc trưng là lời ca ứng tác, thường là đối đáp giữa nam và nữ, thể hiện tình cảm trai gái hoặc ca ngợi cảnh vật, con người. Chàng trai Hải Phòng với nghề đi biển, lênh đênh trên những con tàu viễn dương như "Phi Hổ" (tên một loại tàu buôn xưa) vào đất liền, gặp gỡ cô gái là hình ảnh quen thuộc trong đời sống xã hội thời xưa, khi giao thương và di chuyển giữa các vùng miền chưa thuận tiện. Vẻ đẹp "thấp bé mà xinh" của cô gái là nét đẹp truyền thống được ưa chuộng. Hành động "nắm cổ tay" và lời hỏi "Ai nặn nên trắng, ai xây nên tròn?" là cách tán tỉnh táo bạo nhưng đầy thi vị, thể hiện sự ngưỡng mộ vẻ đẹp và đôi tay lao động của người phụ nữ, gợi nhớ đến những câu chuyện dân gian về sự khéo léo của người phụ nữ trong việc dệt vải, thêu thùa hay làm các công việc nội trợ, đồng thời cũng là lời khen ngợi sự duyên dáng, thanh tú của đôi tay ngọc ngà.