Anh nói với em không thiệt không thà

Đùng đình ra trái nửa già nửa non

Anh nói với em anh chưa vợ chưa con

Con đâu mà khóc đầu non tè tè

Thôi thôi anh trở lộn về

Trước nuôi cha mẹ sau trọn bề gia phong

Đoạn ca dao "Anh nói với em không thiệt không thà..." là lời tỏ tình dí dỏm, khéo léo của chàng trai đang muốn tìm hiểu hoàn cảnh của cô gái. Lời lẽ vừa thực tế, vừa ẩn chứa sự quan tâm chân thành, thể hiện nét văn hóa ứng xử tinh tế của người xưa.

Đoạn ca dao này thuộc thể loại ca dao tình duyên, thường được cất lên trong những dịp trai gái gặp gỡ, giao duyên, đặc biệt là trong không khí lao động tập thể như khi cùng nhau gặt lúa, kéo sợi, xay lúa hay trong các lễ hội làng. Hoàn cảnh ra đời của câu ca dao gắn liền với tục ngữ "trai chưa vợ, gái chưa chồng" của người Việt xưa, khi việc hôn nhân là chuyện đại sự, cần tìm hiểu kỹ lưỡng. Chàng trai hỏi "không thiệt không thà" là cách hỏi dò nhạy cảm nhưng cần thiết để tránh những hiểu lầm, tổn thương về sau. Việc ví von "đùng đình ra trái nửa già nửa non" thể hiện sự quan sát tinh tế đời sống nông nghiệp, cho thấy chàng trai cũng là người của đồng áng, quen thuộc với thiên nhiên. Lời đáp "con đâu mà khóc đầu non tè tè" lại cho thấy sự hồn nhiên, ngây thơ của người hỏi, muốn diễn tả mình "trắng tay", chưa có ràng buộc. Câu nói cuối cùng "trước nuôi cha mẹ sau trọn bề gia phong" thể hiện đạo lý làm người sâu sắc, đặt chữ hiếu lên hàng đầu, sau đó mới nghĩ đến chuyện xây dựng gia đình.

Đoạn ca dao là minh chứng cho nghệ thuật giao duyên độc đáo, lời lẽ giản dị mà sâu sắc của dân ca Việt Nam. Nó vừa thể hiện ước muốn tình yêu đôi lứa, vừa đề cao đạo hiếu và trách nhiệm với gia đình, thể hiện nét đẹp văn hóa truyền thống.