Câu ca dao "Anh ơi gà đã gáy dồn, Dậy đi xúc ốc đồng Tròn, đồng Quang, Rổ sề, rổ sảo, rổ sàng Vợ bưng, chồng gánh kịp hàng chợ phiên" là một bức tranh sinh hoạt làng quê Việt Nam mộc mạc, gần gũi. Tác phẩm khắc họa không khí lao động hăng say và tình nghĩa vợ chồng sâu sắc.
Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh nền văn minh lúa nước và đời sống nông nghiệp lúa nước lâu đời của người Việt. Hoạt động canh tác nông nghiệp thường gắn liền với các vụ mùa và thời vụ. Việc đi xúc ốc, bắt cá đồng là một hoạt động sinh kế phụ, thường được tiến hành vào những thời điểm nông nhàn hoặc buổi sáng sớm, chiều tối khi nước còn trên ruộng hoặc đồng ruộng sau vụ gặt. "Gà gáy dồn" là tín hiệu báo trời đã sáng, là giờ khởi sự cho một ngày lao động. "Xúc ốc đồng Tròn, đồng Quang" chỉ những cái ao, vũng nước đọng, nơi ốc sinh sôi nảy nở, là nguồn thực phẩm và cũng là hàng hóa có thể mang đi bán. "Rổ sề, rổ sảo, rổ sàng" là những dụng cụ đan bằng tre, nứa, quen thuộc trong đời sống sinh hoạt của người nông dân để đựng nông sản. "Vợ bưng, chồng gánh" diễn tả sự phân công lao động hợp lý, người phụ nữ đảm đang việc nhà, còn người đàn ông gánh vác việc nặng nhọc hơn, cùng nhau chung sức. "Kịp hàng chợ phiên" cho thấy mục đích của việc đi xúc ốc không chỉ để phục vụ bữa ăn gia đình mà còn là hoạt động kinh tế, mang sản phẩm ra chợ bán để kiếm thêm thu nhập, góp phần vào sự sung túc của gia đình, đáp ứng nhu cầu giao thương, trao đổi hàng hóa của cộng đồng làng xã trong các phiên chợ truyền thống.