Anh tiếc cho ai nuôi dạy mong chờ

Một hai ba bốn tuổi đến bây giờ em lớn khôn

Cái vành khăn em vấn đã tròn

Câu cười tiếng nói đã giòn em lại ngoan

Sợi tơ hồng đã buộc với nhân duyên

Sao em không chịu khó vác cái giang san cho chồng

Nỡ dang tay em dứt tơ hồng

Đứng đầu núi nọ mà trông bên non này

Ánh phong lưu son phấn đọa đày

Thay đen đổi trắng ai rày yêu thương

Dẫu may ra tán tía tàn vàng

Mười phương thiên hạ xem thường có vào đâu

Tấm thân em chẳng nghĩ mặc dầu

Bọn đàn bà còn để tiếng xấu về sau muôn đời

Chị em ơi, thế cũng kiếp người!

Đoạn ca dao trên là lời than thở, trách móc của người mẹ hoặc người lớn tuổi trước sự phụ bạc, thay lòng đổi dạ của người con gái. Tác phẩm phản ánh một góc nhìn về quan niệm hôn nhân và vai trò của người phụ nữ trong xã hội xưa.

Câu ca dao này có khả năng ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, khi hôn nhân thường do cha mẹ sắp đặt, dựa trên quan niệm “cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy”. Sự trưởng thành nhanh chóng của con gái, kèm theo nhan sắc và sự khéo léo, khiến cha mẹ lo lắng cho tươngproduct, tìm mối lương duyên. Khi con gái đến tuổi cập kê, sợi tơ hồng được xem như sự ràng buộc, mối liên kết định mệnh cho cuộc hôn nhân. Việc người con gái đột ngột từ chối, “dứt tơ hồng” bị coi là hành động bất hiếu, làm mất mặt gia đình, đi ngược lại với luân thường đạo lý. Nó còn phản ánh nỗi lo lắng của người lớn tuổi về việc con gái có thể gặp “phong lưu son phấn”, sa vào con đường lầm lỡ, dẫn đến “thay đen đổi trắng” trong cuộc đời, mang tiếng xấu cho cả dòng họ và thế hệ sau. Ca dao thường phản ánh thực tiễn đời sống, nỗi lòng và kinh nghiệm dân gian, nên đoạn ca dao này ra đời từ chính những trăn trở, lo âu đó.

Đoạn ca dao là lời nhắn nhủ sâu sắc về giá trị của sự thủy chung, giữ lời hứa trong hôn nhân. Nó thể hiện quan niệm đạo đức truyền thống về trách nhiệm cá nhân đối với gia đình và xã hội, đồng thời là lời cảnh tỉnh cho những ai có ý định bội bạc.