Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này phản ánh sâu sắc thực trạng hôn nhân và thân phận người phụ nữ trong xã hội phong kiến Việt Nam. "Bần gie bần ngã, bất khả viển vông" là hình ảnh ẩn dụ cho hoàn cảnh sống khó khăn, nghèo đói, khiến con người ta không thể vươn tới những điều tốt đẹp hơn, hoặc bị hạn chế bởi chính hoàn cảnh đó. Trong bối cảnh xã hội cũ, người phụ nữ thường có địa vị thấp kém, chịu nhiều ràng buộc bởi lễ giáo, gia đình, dòng họ, và còn bị ảnh hưởng bởi sự nghèo khó. Họ không có quyền tự quyết định cuộc sống của mình, đặc biệt là trong chuyện hôn nhân. Việc lấy chồng thường do cha mẹ đặt đâu con ngồi đó, hoặc vì lợi ích của gia đình. "Sợi chỉ lộn vòng" là hình ảnh quen thuộc trong đời sống sinh hoạt, nó diễn tả sự luẩn quẩn, bế tắc, không có lối thoát, giống như tình cảnh của nhiều người phụ nữ bị ép duyên hoặc không tìm được hạnh phúc đích thực. "Mối bá tòng" chỉ sự chung thủy, gắn bó trọn đời, một mong ước chính đáng của con người trong hôn nhân. Câu ca dao này ra đời từ thực tiễn đời sống, từ nỗi lòng của những người phụ nữ khát khao một cuộc sống tốt đẹp hơn, một tình yêu chân thật và sự gắn kết bền chặt, vượt qua những éo le của hoàn cảnh và định kiến xã hội.