Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này xuất phát từ đời sống sinh hoạt và tập quán hôn nhân của người Việt xưa, đặc biệt là ở các vùng nông thôn. Trong xã hội phong kiến, gia đình và lễ giáo đóng vai trò vô cùng quan trọng. Việc hôn nhân không chỉ là sự tự nguyện của đôi lứa mà còn cần sự đồng ý và mối quan hệ tốt đẹp với gia đình hai bên, nhất là phụ huynh. "Đàn đúm mà hư" ám chỉ việc các cô gái trẻ tham gia vào các cuộc vui chơi, tụ tập thiếu lành mạnh, dễ bị cám dỗ và ảnh hưởng xấu đến danh tiết, điều tối kỵ đối với người con gái "công, dung, ngôn, hạnh" thời xưa. "Thưa lấy mẫu từ" thể hiện sự tôn trọng và con đường đi đến hôn nhân chính thức, có sự chứng giám và chấp thuận của người làm cha mẹ, người mẹ thường có vai trò quan trọng trong việc vun vén cho con cái. Lời ca dao ra đời như một lời khuyên răn, dặn dò các cô gái về cách ứng xử, giữ gìn mình để có một tương lai tốt đẹp, một cuộc hôn nhân được môn đăng hộ đối và gia đình hai bên chấp nhận, đồng thời cũng là lời tỏ tình, khẳng định sự nghiêm túc của chàng trai muốn xây dựng gia đình.