Biển Thị Nại ùn ùn sóng giận

Đá Phương Mai khăng khắng lòng trung

Nước non là nước non chung

Rửa thù non nước ta cùng phải lo

Thuyền nhỏ, gió to

Anh đừng e ngại

Em chèo, anh lái

Cuối bãi đầu ghềnh

Quản gì sóng gió lênh đênh

Ngọn rau tấc đất, miễn đền ơn nhau

— Văn học dân gian Việt Nam
Đoạn ca dao "Biển Thị Nại ùn ùn sóng giận" là lời hiệu triệu, lời động viên đầy khí thế. Tác phẩm ca ngợi tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường và sự đoàn kết của nhân dân ta trước hiểm nguy.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Câu thơ miêu tả cảnh biển Thị Nại dậy sóng dữ dội, đá Phương Mai kiên cố, nước non Việt Nam là của chung. Lời thơ khuyên nhủ mọi người cùng nhau gìn giữ non sông, dù đối mặt với khó khăn, nguy hiểm. "Ngọn rau tấc đất" thể hiện sự giản dị, "miễn đền ơn nhau" là lòng biết ơn sâu sắc.

Nghĩa bóng

Đây là lời hiệu triệu, lời hiệu triệu sức mạnh đoàn kết dân tộc, thể hiện ý chí quyết tâm bảo vệ non sông. Câu ca dao đề cao tinh thần yêu nước, sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc, khẳng định nghĩa tình sâu nặng, thủy chung giữa con người với con người.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Đoạn ca dao này được cho là ra đời trong thời kỳ kháng chiến chống quân Nguyên Mông xâm lược lần thứ hai (khoảng năm 1285), cụ thể là trong chiến dịch phản công của quân dân nhà Trần trên địa bàn Bình Định. Biển Thị Nại và Phương Mai là những địa danh có thật ở tỉnh Bình Định, nơi đã diễn ra nhiều trận đánh ác liệt. "Biển Thị Nại ùn ùn sóng giận" không chỉ là hình ảnh thiên nhiên hung vĩ mà còn là ẩn dụ cho sự phẫn nộ của nhân dân trước giặc ngoại xâm. "Đá Phương Mai khăng khăng lòng trung" thể hiện sự kiên cường, bất khuất của mảnh đất và con người nơi đây. "Nước non là nước non chung, rửa thù non nước ta cùng phải lo" là lời kêu gọi toàn dân đoàn kết, chung sức đồng lòng đánh giặc, bảo vệ non sông. Phần sau của bài ca dao lại chuyển sang giọng tình cảm, động viên, an ủi, thể hiện tình yêu đôi lứa gắn bó với ý chí chiến đấu, cùng nhau vượt qua gian khó. "Thuyền nhỏ, gió to" là hình ảnh ẩn dụ cho hoàn cảnh khó khăn, hiểm nguy, nhưng "anh đừng e ngại", "em chèo, anh lái" thể hiện sự tin tưởng, đồng lòng. "Quản gì sóng gió lênh đênh, ngọn rau tấc đất, miễn đền ơn nhau" là lời khẳng định sự đồng cam cộng khổ, sự biết ơn và sẻ chia trong tình yêu, trong cuộc chiến đấu.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Khi hai vợ chồng cùng nhau đối mặt với khó khăn trong cuộc sống, người vợ động viên chồng: "Anh đừng lo, em chèo, anh lái, quản gì sóng gió lênh đênh.""
Phân tích: Trong hoàn cảnh gia đình gặp biến cố, người vợ dùng lời ca dao để khích lệ tinh thần chồng, thể hiện sự đồng lòng, tin tưởng vào sức mạnh của hai người cùng nhau vượt qua thử thách.

Kết luận

Đoạn ca dao là lời hiệu triệu sức mạnh đoàn kết dân tộc, thể hiện ý chí quyết tâm bảo vệ non sông. Tác phẩm ca ngợi tình yêu quê hương đất nước, tình yêu đôi lứa sâu sắc, bất diệt.
# Quê hương đất nước # Lịch sử # Bình Định # nước non # Thị Nại # Phương Mai

Bài viết liên quan