Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh đời sống lao động và sinh hoạt của người Việt xưa, đặc biệt là những gia đình có người đi làm ăn xa, hoặc người chồng đi lính, đi đánh giặc. Trong xã hội phong kiến, việc chia ly là điều không hiếm. Người phụ nữ ở nhà thường gánh vác việc nội trợ, đồng áng, vừa tần tảo nuôi con, vừa khắc khoải mong chồng. Bữa cơm gia đình vốn là khoảnh khắc sum họp ấm cúng, nhưng khi người thương vắng mặt, bữa cơm trở nên đơn điệu, lạnh lẽo. Khoảng trống trên mâm cơm, sự vắng mặt của người mình yêu thương khiến cho mỗi miếng ăn, mỗi lời nói đều chìm trong nỗi đợi, nỗi chờ. Nỗi nhớ nhung ấy không chỉ là nhớ về hình bóng, mà còn là nhớ về những kỷ niệm xưa, nhớ về sự sẻ chia, đồng hành. "Bữa ăn những đợi cùng chờ" là hình ảnh cụ thể hóa nỗi nhớ, sự cô đơn trong sinh hoạt thường nhật. "Những thương cùng nhớ bao giờ cho nguôi" là lời tự vấn, là tiếng lòng thổn thức, thể hiện sự day dứt, triền miên của tình cảm. Câu ca dao này phản ánh sâu sắc tâm tư, tình cảm của người phụ nữ Việt Nam trong xã hội xưa, đề cao giá trị của tình yêu, sự thủy chung và mong ước hạnh phúc sum vầy.