Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này, cũng như nhiều câu ca dao khác thể hiện tâm trạng phụ nữ, thường gắn liền với tục ngữ, ca dao về tình yêu đôi lứa và hôn nhân trong xã hội phong kiến Việt Nam. Xưa kia, hôn nhân chủ yếu là do gia đình sắp đặt, cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy, ít có sự tự do lựa chọn. Người phụ nữ, đặc biệt là những người có địa vị thấp hơn, thường phải chịu đựng nhiều thiệt thòi, bất công trong các mối quan hệ tình cảm. "Giựt võng" có thể ám chỉ việc người phụ nữ đến gần nơi ở của người đàn ông, có thể là nhà chồng hoặc nơi người mình yêu thương, để tìm hiểu nguyên nhân nỗi buồn. "Gối hoa" là hình ảnh tượng trưng cho sự trang nhã, quý phái, là nơi mà nỗi buồn dường như không thuộc về, nhưng nay lại thấm đẫm nước mắt. Việc "hỏi thầm" cho thấy sự e dè, sợ hãi, nhưng cũng là sự d dứt, không cam lòng với nỗi khổ của mình. Hoàn cảnh ra đời của câu ca dao này phản ánh thực trạng xã hội nơi người phụ nữ thường bị động, phải gánh chịu những nỗi đau không lời giải thích, đồng thời thể hiện khát vọng được thấu hiểu và tìm kiếm công bằng.