Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này bắt nguồn từ thực tiễn hôn nhân và quan niệm về duyên phận trong xã hội Việt Nam xưa, đặc biệt là ở các làng quê nông nghiệp. "Buổi tiền duyên" chỉ giai đoạn ban đầu, khi hai người mới bắt đầu có tình cảm, là thời điểm quan trọng để vun đắp và giữ gìn. "Ngăn đón" mang ý nghĩa chủ động, là hành động thể hiện sự quan tâm, cầu tiến, muốn giữ chặt đối phương. Trong quan niệm xưa, việc nam nữ nhận lời yêu nhau, hay nói cách khác là "cầm tay", "thành vợ thành chồng" thường diễn ra theo các bước có sự tác động của gia đình và cộng đồng. Nếu chàng trai không nhanh chóng "ngăn đón" thể hiện tình cảm và ý định gắn bó, thì có thể bị người khác "cầm tay" trước, hoặc duyên phận sẽ trôi đi mất. "Ngăn truông" là hình ảnh ẩn dụ cho những khó khăn, thử thách trên con đường tình yêu, nhưng nếu tình cảm đủ lớn, chàng trai sẽ vượt qua. Câu ca phản ánh tập quán xem duyên nợ như một sự sắp đặt có phần "trời", nhưng cũng nhấn mạnh vai trò của con người trong việc chủ động nắm giữ hạnh phúc. "Cờ về tay ai nấy phất" là hình ảnh ví von cho việc ai là người nắm giữ quyền quyết định, quyền làm chủ. Khi "quyền họ đã cầm tay", tức là người con gái đã có nơi có chốn, mọi việc đã định đoạt, thì sự níu kéo của chàng trai trở nên vô vọng.