Buôn cam, anh tới Xã Đoài

Quả cam đã ngọt, con ngài cũng xinh

Bây giờ tình đã tỏ tình

Ta thương mình lắm, biết mình thương ai?

– Em về chợ Rộ buôn khoai

Khoai bùi, khoai ngọt, con ngài cũng xinh

Bây giờ tình đã tỏ tình

Mình thương ta, ta thương mình ngại chi!

Bài ca dao "Buôn cam, anh tới Xã Đoài" là một áng thơ tình dân gian mộc mạc, thể hiện khát vọng tình yêu và hạnh phúc đôi lứa. Câu ca vang lên như lời tỏ tình chân thành, giản dị mà đằm thắm, thấm đẫm tình quê.

Bài ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, khi hoạt động buôn bán nông sản là một phần quan trọng trong đời sống kinh tế nông nghiệp. Xã Đoài (nay thuộc tỉnh Bắc Giang) nổi tiếng với nghề trồng và buôn bán cam. Việc người con trai "buôn cam" không chỉ là hoạt động mưu sinh mà còn là cái cớ để anh đến gần người con gái mình thương. "Chợ Rộ" (có thể là một địa danh thực tế hoặc là hình ảnh ẩn dụ về một nơi tập trung mua bán) là nơi cô gái buôn bán khoai. Việc buôn bán nông sản gắn liền với cuộc sống sinh hoạt, lao động của người dân, và những câu ca dao này đã phản ánh sinh động thực tiễn đó, trở thành phương tiện để trao gửi tình cảm, tâm tư.

Bài ca dao "Buôn cam, anh tới Xã Đoài" là một minh chứng cho sự tinh tế trong tình yêu của người Việt xưa. Nó thể hiện khát vọng tình yêu đôi lứa, sự chân thành trong tình cảm và vẻ đẹp của lao động, sản vật quê hương.