Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, nơi mà hôn nhân thường không dựa trên tình yêu mà dựa trên sự sắp đặt của gia đình, cha mẹ. Người phụ nữ, đặc biệt là ở các vùng quê, thường có vị thế phụ thuộc, ít có quyền tự quyết định cuộc đời mình. Việc "bỏ chồng" hay "về quê" của người phụ nữ trong ca dao thường phản ánh những bi kịch gia đình, những cuộc hôn nhân không hạnh phúc, bị ép buộc hoặc sự tan vỡ do những biến cố xã hội, kinh tế. Chợ Vĩnh là một địa danh có thật, có thể là một trung tâm buôn bán sầm uất ngày xưa, nơi cá được bày bán. Việc "cá về chợ Vĩnh hết mong" là hình ảnh ẩn dụ cho sự ế ẩm, không còn giá trị, sự vô vọng trong một tình cảnh nào đó. Đồng Tháp là vùng đất trù phú, quen thuộc trong văn hóa Việt Nam, thường gắn liền với hình ảnh người phụ nữ hiền dịu, đảm đang, nhưng cũng có thể là nơi xa xôi, cách trở. Câu ca phản ánh thực tế đau lòng của người phụ nữ khi phải rời xa gia đình, chồng con, có thể vì mưu sinh, vì bị bỏ rơi hoặc vì những lý do khác mà họ không mong muốn.