Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này bắt nguồn từ nền văn minh lúa nước của Việt Nam, nơi mà thời tiết và mùa màng có ảnh hưởng trực tiếp đến sự sinh tồn và no ấm của con người. Hoàn cảnh ra đời của nó gắn liền với tín ngưỡng thờ cúng các vị thần nông nghiệp, thần mưa của người Việt xưa. Trong bối cảnh nông nghiệp lạc hậu, phụ thuộc hoàn toàn vào tự nhiên, người dân luôn trông chờ vào "mưa thuận gió hòa" để có một vụ mùa bội thu. Khi gặp hạn hán, lũ lụt hoặc thời tiết bất lợi, họ thường tổ chức các nghi lễ cúng bái, cầu mong thần linh phù hộ. "Cầu ông mưa thuận gió hòa" là một trong những bài ca dao được cất lên trong các lễ hội cầu mưa, lễ hội nông nghiệp, thể hiện sự thành tâm, lòng kính ngưỡng và khát vọng về một cuộc sống no đủ, thái bình. Việc chuẩn bị "trà, bánh, lồng đèn xanh" cho thấy sự chu đáo, lòng thành và tinh thần cộng đồng trong nghi lễ.