Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, khi mà lũy tre làng là một hình ảnh không thể thiếu, vừa là hàng rào bảo vệ, vừa là nơi che chở, ẩn giấu. "Chàng làng" ám chỉ những chàng trai ở cùng làng, có thể là người thương, người yêu hoặc chồng. "Cót két" có thể là âm thanh đặc trưng của cảnh vật hoặc gợi tả sự ẩn mình, kín đáo. Hoàn cảnh ra đời của câu ca dao gắn liền với đời sống nông nghiệp, với những buổi chiều tà khi người nông dân đi làm đồng về. Người phụ nữ thường ở nhà chờ chồng, con đi làm về, hoặc trông ngóng người yêu đi đâu đó. Hình ảnh "bụi tre" vừa thực vừa mang tính ước lệ, tượng trưng cho không gian làng quê yên bình nhưng cũng có thể là nơi giấu kín những nỗi niềm tâm sự. Sự mong ngóng "chiều trông" thể hiện rõ nét tập quán sinh hoạt của người dân, khi buổi chiều là thời điểm mọi người quay về nhà, sum họp. Nỗi buồn khi "chẳng thấy" phản ánh tâm trạng phổ biến của những người phải chờ đợi, đặc biệt là phụ người phụ nữ trong xã hội phong kiến thường gắn bó với gia đình và nỗi nhớ mong người thân yêu.