Chiêm xong lại đến vụ mùa

Hết mùa rau muống đến mùa cải hoa

Đừng khinh dưa muối tương cà

Tuy rằng ít bổ nhưng mà có luôn.

— Văn học dân gian Việt Nam
Câu ca dao "Chiêm xong lại đến vụ mùa" là một lời ca về vòng quay bất tận của công việc đồng áng, thể hiện sự gắn bó của người nông dân với mảnh đất quê hương. Bài ca mang âm hưởng quen thuộc, gần gũi với đời sống thường ngày.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Câu ca mô tả trình tự các vụ mùa trong năm: sau khi kết thúc vụ chiêm (vụ mùa hè), lại tiếp tục đến vụ mùa (vụ mùa thu hoạch chính). Việc trồng rau muống xong sẽ đến vụ trồng cải hoa, cho thấy sự luân canh, nối tiếp nhau của các loại cây trồng trên đồng ruộng.

Nghĩa bóng

Bài ca ẩn dụ về sự tuần hoàn, không ngừng nghỉ của cuộc sống và công việc. "Dưa muối tương cà" tượng trưng cho những thứ tưởng chừng đơn giản, không mấy giá trị nhưng lại nuôi sống con người qua bao mùa vụ, thể hiện sự trân trọng những giá trị giản dị, thiết thực trong cuộc sống.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Câu ca dao này ra đời từ thực tiễn sản xuất nông nghiệp lúa nước lâu đời của người Việt Nam. Nền văn minh lúa nước đòi hỏi sự chăm chỉ, lao động không ngừng nghỉ theo chu kỳ của thời tiết và mùa vụ. Người nông dân phải tính toán và thực hiện liên tục các công việc từ làm đất, gieo trồng, chăm sóc đến thu hoạch cho các vụ mùa khác nhau trong năm như vụ chiêm (thường trồng các loại cây ngắn ngày, chịu hạn) và vụ mùa (vụ chính, trồng lúa). Sự luân canh cây trồng như "rau muống", "cải hoa" cũng là một phương pháp canh tác phổ biến để tăng năng suất và cải tạo đất. "Dưa muối tương cà" là những món ăn truyền thống, dễ làm, có thể bảo quản lâu, giúp đảm bảo lương thực, thực phẩm cho gia đình trong những lúc giáp hạt hoặc khi không có nhiều sản vật tươi ngon, phản ánh kinh nghiệm dự trữ lương thực dân gian.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Khi thấy ai đó than vãn vì công việc vất vả, liên tục không ngớt, tôi thường nói: "Chiêm xong lại đến vụ mùa, đừng khinh dưa muối tương cà, tuy rằng ít bổ nhưng mà có luôn.""
Phân tích: Câu nói này được dùng để động viên, khích lệ người đang gặp khó khăn trong công việc. Nó nhắc nhở rằng cuộc sống luôn có những thử thách nối tiếp nhau, nhưng những điều tưởng chừng nhỏ bé, giản dị lại có vai trò quan trọng, giúp ta vượt qua giai đoạn khó khăn.

Kết luận

Câu ca dao "Chiêm xong lại đến vụ mùa" không chỉ phản ánh chân thực quy luật mùa vụ trong nông nghiệp mà còn ca ngợi sự kiên trì, nhẫn nại và triết lý sống biết trân trọng những giá trị giản dị của người nông dân Việt Nam. Tác phẩm mang giá trị hiện thực sâu sắc và bài học về lao động.
# Lao động sản xuất # Vụ chiêm # vụ mùa # đạm bạc

Bài viết liên quan

Ví dù theo lái xuống tàu

Thì em mới biết cá gầu có gai

Con bơn, con nhệch là hai

Con còng, con ghẹ, nó tài đào hang

Kể rằng cá đuối bơi ngang

Cái đuôi có điện ra đàng làm cao

Lại tăm con cá đuối sao

Nước lên cả nước gặp ngay cá ngần

Biển sâu lại có chướng ngầm

Cá ăn nó lượn ba lần nó ra

Cá Ông thì ở bể xa

Lưỡng long chầu nguyệt có ngà đôi bên

Lần đầu xuống bến xuống thuyền

Sao mà em biết nhãn tiền cá Ông

Ví dù em có sang sông

Thì em mới biết cá Ông chầu đền

Kể từ mặt biển kể lên

Chim, thu, nhụ, đé, vược hên nhất đời

Cá he ngậm nước bao giờ

Mà em dám nói đổ ngờ cá he

Kể cả con cá mòi he

Xương dăm vẫn mặc cứ le cho vào

Kể từ con cá chuồn hoa

Nó nhảy một cái qua ba lần thuyền

Kể từ con cá đối đen

Bắt được đi bán lấy tiền ăn chơi

Dưới bể có cả đồi mồi

Có con lợn bể nó bơi cả ngày

Kể cả con cá mó tày

Vàng xanh cả vẩy cả vây cũng mừng

Kể cả con mực, con nhưng

Cứ cầm cho chặt lưới thừng không buông

Con mực nhuộm đục cả luồng

Đón đuôi thả lưới mà buông đến cùng

Cá mập bơi lội vẫy vùng

Khoanh tay vược lộn ở vùng bể Đông

Kể từ cá mú, cá song

Cá nhung, cá cúng, cá hồng Áng Gai

Cá sông kể cũng rất tài

Cá mè, cá chép, ở khe ngọn nguồn

Trở giời nó mới lượn lên

Ví dù em ở đồng trên gần nguồn

Thì em mới biết nguồn cơn

Thì em mới biết cá rô, trê đồng

Bây giờ em chưa có chồng

Làm gì em biết thuộc lòng cá chim?

Bài ca dao là một bức tranh sinh động về thế giới các loài cá và sinh vật biển, được thể hiện qua lời của một cô gái. Bài ca dao sử dụng hình ảnh phong phú để n...

# Quê hương đất nước # Lao động sản xuất # Khác # đánh cá # Quảng Ninh

Em đây chính thực anh hùng

Em đi chắn lưới ở vùng Vạn Hoa

Chắn từ Cái Rồng mà ra

Chắn đến Xà Kẹp chắn qua Bãi Dài

Cái Bàn chắn từ Hòn Hai

Chắn sang Cây Khế, Cái Đài hai hôm

Vụng Đài thấp nước bồn chồn

Cửa Mô sóng vỗ đầu cồn lao xao

Rồi ra ta sẽ chèo vào

Lò Vôi chốn ấy ta vào chắn chơi

Sau thì ta sẽ nghỉ ngơi

Ta chèo vào phố đậu chơi mấy ngày

Chắn quanh cái khúc sông này

Chỗ nào thấp nước ta nay làm chuồng

Em đây ngỏ thực anh tường

Để anh biết thực mọi đường chắn đăng.

Đây là một đoạn trích ca dao dân ca Việt Nam, thể hiện hình ảnh người phụ nữ mạnh mẽ, đảm đang và có ý chí trong lao động, giữ gìn cuộc sống.

# Quê hương đất nước # Lao động sản xuất # Vạn Đồn # đánh cá # Quảng Ninh