Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này, theo các nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, có khả năng ra đời trong bối cảnh người dân Việt Nam, đặc biệt là khu vực miền Trung, phải di cư, đi làm ăn xa hoặc tham gia các cuộc chinh chiến, dẫn đến nỗi nhớ quê hương da diết. "Chiều chiều" là thời khắc con người thường lắng lòng, suy tư và nhớ về nơi mình đã sinh ra và lớn lên. "Núi Nhạn" là một ngọn núi gắn liền với địa danh Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên. Thời xưa, việc đi lại khó khăn, xa xôi cách trở, nên khi đi xa, hình ảnh quê hương, những ngọn núi, dòng sông quen thuộc trở thành nỗi ám ảnh khôn nguôi. Câu ca dao này có thể được cất lên bởi những người lính thú xa nhà, những thương nhân phiêu bạt, hay những người lao động nghèo phải rời bỏ quê hương để mưu sinh nơi đất khách. Nó phản ánh tâm trạng chung của con người Việt Nam luôn hướng về cội nguồn, về gia đình, về mảnh đất đã sinh thành.