Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này có nguồn gốc sâu xa từ đời sống sinh hoạt, lao động và tâm tình của người dân Việt Nam xưa, đặc biệt là những người gắn bó với nông nghiệp và cảnh quan làng quê. "Chiều chiều" là thời điểm kết thúc một ngày lao động mệt nhọc, khi bóng tối dần buông xuống, cũng là lúc con người có thời gian để lắng đọng, suy tư và hướng về những điều xa xôi. "Gốc cây" thường là nơi tụ họp, nghỉ ngơi quen thuộc của người dân sau giờ làm đồng, là nơi họ trao đổi tâm tình. Việc "trông chim bay lượn", "trông mây lưng trời" là những biểu hiện của sự quan sát thiên nhiên, cũng là cách để con người gửi gắm tâm tư, nỗi lòng vào cảnh vật. Hình ảnh "non cùng nước, đồi cùng cây" trùng điệp, xa tít tắp gợi lên một không gian mênh mông, bất tận, phản ánh khát vọng về một cuộc sống ấm no, sung túc hơn hoặc nỗi nhớ quê hương, người thân nơi xa xứ. Nó có thể xuất phát từ tâm trạng của người chinh phu chinh phụ, người đi làm ăn xa, hay đơn giản là ước mơ về một cuộc sống tốt đẹp hơn.