Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh đời sống nông nghiệp lúa nước truyền thống của người Việt Nam xưa. "Chiều chiều" là thời điểm lao động đã xong, người nông dân thường trở về nhà hoặc có những phút giây nghỉ ngơi, thư giãn, cũng là lúc lòng người dễ bề nảy sinh những tình cảm. "Ngõ sau" thường là nơi kín đáo, ít người qua lại, là không gian riêng tư cho những cuộc hẹn hò, tâm tình của đôi lứa. "Kho mắm luộc rau" là những món ăn dân dã, quen thuộc, gắn liền với bữa cơm gia đình người Việt, thể hiện sự đảm đang, khéo léo của người phụ nữ trong việc chăm sóc gia đình. Việc chàng trai "thèm" món ăn này, thực chất là "thèm" sự hiện diện, tình cảm, sự quan tâm chăm sóc của cô gái, thèm được chung sống dưới một mái nhà, cùng chia sẻ những bữa cơm gia đình ấm cúng. Câu ca dao phản ánh ước mơ bình dị về tình yêu, hôn nhân và hạnh phúc gia đình của người nông dân.