Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam, đặc biệt là ở các đô thị lớn như Sài Gòn, từ cuối thế kỷ 19 đến giữa thế kỷ 20. Sài Gòn lúc bấy giờ đang phát triển mạnh mẽ, trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, với sự giao thoa giữa văn hóa bản địa và ảnh hưởng phương Tây, Đông phương. Chợ búa Sài Gòn, với ánh đèn điện (đèn xanh, đèn đỏ là những loại đèn trang trí phổ biến thời bấy giờ) biểu trưng cho sự hiện đại, phồn hoa, đôi khi là sự phù phiếm, hào nhoáng. Trong bối cảnh đó, người phụ nữ lao động, có thể là người buôn bán ở chợ, đã cất lên lời ca này. Việc "không tỏ" khi nhìn "đèn xanh, đèn đỏ" thể hiện sự không mặn mà, không bị cuốn hút bởi những thứ vật chất hào nhoáng, xa xỉ mà đôi khi nó mang lại sự lầm lạc ("ngỡ đèn tàu" – ám chỉ sự không thật, sự giả tạo hoặc không hiểu rõ bản chất). Quan niệm "Lấy anh, em đâu kể sang giàu" khẳng định giá trị cốt lõi trong tình yêu và hôn nhân của người Việt xưa, đó là sự chân thành, tình nghĩa, sự san sẻ và có thể cùng nhau vun đắp một cuộc sống ấm no ("Rau dưa mắm muối" là những thức ăn quen thuộc, giản dị nhưng đủ đầy). Câu ca dao phản ánh tư tưởng trọng tình nghĩa, coi trọng hạnh phúc gia đình và sự đủ đầy về tinh thần hơn là vật chất xa hoa, thể hiện rõ nét đạo lý làm vợ, làm dâu trong xã hội truyền thống.