Con chim mỏ đỏ

Cái lông nó nhỏ

Cái mỏ nó huỳnh

Nó kêu thục nữ ngoái lại cho quân tử nhìn

Phải duyên quân tử kết, phải tình quân tử thương

Bài ca dao 'Con chim mỏ đỏ' là một áng thơ tình dân gian mộc mạc, thể hiện khát vọng tình yêu đôi lứa. Qua hình ảnh chú chim nhỏ nhắn, bài ca dao vẽ nên bức tranh tình tứ, lãng mạn.

Câu ca dao này thuộc thể loại hát ru hoặc hát giao duyên, thường được các cô gái trẻ hát trong những dịp lễ hội, sinh hoạt cộng đồng hoặc khi lao động sản xuất trên đồng ruộng. Hình ảnh con chim nhỏ bé, xinh xắn với cái mỏ đỏ thường là biểu tượng cho vẻ đẹp dịu dàng, duyên dáng của người con gái trong quan niệm thẩm mỹ của người Việt xưa. Tiếng kêu 'thục nữ' không chỉ mô tả âm thanh của loài chim mà còn ẩn dụ cho lời mời gọi, sự đáp lại tình cảm một cách ý nhị, tế nhị. Việc nhắc đến 'quân tử' thể hiện quan niệm về người bạn đời lý tưởng, có phẩm chất tốt đẹp, xứng đáng với tình yêu của cô gái. Câu ca dao ra đời trong bối cảnh xã hội nông nghiệp lúa nước, nơi các mối quan hệ nam nữ thường diễn ra trong khuôn khổ lễ giáo nhưng vẫn ẩn chứa những khát vọng tình yêu tự do, chân thành, được bộc lộ một cách kín đáo qua ca hát.

Với ngôn ngữ giản dị, hình ảnh sinh động, bài ca dao 'Con chim mỏ đỏ' thể hiện khát vọng tình yêu đẹp đẽ và lành mạnh. Giá trị nghệ thuật nằm ở sự chắt lọc tinh tế từ đời sống dân dã, mang đậm nét trữ tình dân tộc.