Nguồn gốc và Xuất xứ
Bài ca dao "Con ơi, con ngủ cho mùi" ra đời trong bối cảnh đất nước ta liên tục phải đối mặt với giặc ngoại xâm, đặc biệt là trong thời kỳ phong kiến, khi mà các cuộc xâm lăng của quân Tống, Nguyên, Minh, Thanh, hay sau này là thực dân Pháp và đế quốc Mỹ diễn ra liên miên. Trong các cuộc kháng chiến ấy, bên cạnh những người lính trực tiếp ra trận, nhân dân ta, mà điển hình là những người phụ nữ, đã có những đóng góp to lớn. Họ ở hậu phương, vừa lo toan việc nhà, vừa tham gia sản xuất, vừa bí mật đào hầm, làm chông, chuẩn bị vũ khí thô sơ để bảo vệ làng xóm, hỗ trợ bộ đội. Hình ảnh cây chông, một loại vũ khí đơn giản nhưng hiệu quả, đã trở thành biểu tượng cho tinh thần chiến đấu của dân tộc. Bài ca dao này ra đời từ thực tiễn sinh hoạt đó, phản ánh ý chí kiên cường, lòng yêu nước nồng nàn của người dân lao động, đặc biệt là người phụ nữ Việt Nam trong công cuộc đấu tranh giữ nước. Nó là minh chứng cho tinh thần "cả nước ra trận", "tùy giặc đến thì đánh", một truyền thống quý báu được hun đúc qua hàng ngàn năm lịch sử.