Cu kêu ba tiếng cu kêu

Cho qua khỏi Tết, người yêu đang chờ

Hôm kia nghỉ gặt trên bờ

Bờ bao nhiêu cỏ, lệ em mờ bấy nhiêu

Câu ca dao "Cu kêu ba tiếng cu kêu" là một lời than thở đầy day dứt về nỗi nhớ mong người yêu trong dịp Tết đến xuân về. Nó phản ánh nỗi lòng của người con gái trong xã hội xưa, mong ngóng người thương trở về.

Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh nông nghiệp lúa nước truyền thống của Việt Nam, nơi Tết Nguyên Đán là dịp đoàn viên quan trọng nhất. Tiếng chim cu thường gắn liền với mùa xuân, mùa của sự sinh sôi và khởi đầu mới, nhưng ở đây lại trở thành âm thanh của nỗi chờ mong, của sự xa cách. "Nghỉ gặt" cho thấy thời điểm câu ca được sáng tác là sau mùa gặt, có thể là cuối năm âm lịch, khi chuẩn bị đón Tết. "Bờ bao nhiêu cỏ" gợi lên hình ảnh đồng quê vắng vẻ, có thể phản ánh sự khó khăn, nghèo khó hoặc đơn giản là sự bỏ bê vì nỗi nhớ nhung. Việc người con gái phải chờ đợi người yêu, có thể là đi làm ăn xa hoặc đi lính, là một thực tế phổ biến trong xã hội phong kiến, nơi thân phận người phụ nữ còn nhiều hạn chế và họ thường phải chịu đựng nỗi cô đơn, xa cách.

Đây là một lời ca dao đẹp, giàu cảm xúc, thể hiện tình yêu nồng nàn và nỗi nhớ mong day dứt. Giá trị nghệ thuật nằm ở cách sử dụng hình ảnh thiên nhiên (tiếng cu, cỏ bờ) để nói lên tâm trạng con người, tạo nên sự đồng cảm sâu sắc với người đọc.