Cứ trong gia tộc nhà ta

Cấy cày là nghiệp ông cha nối dòng

Mỗi kỳ gặt hái vừa xong

Mọi người hớn hở trong lòng yên vui

— Văn học dân gian Việt Nam
Tác phẩm "Cứ trong gia tộc nhà ta" là một khúc ca dao dân ca tiêu biểu, thể hiện nét đẹp truyền thống của làng quê Việt Nam. Câu ca dao ca ngợi truyền thống lao động cần cù, bền bỉ của người nông dân qua các thế hệ.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Nghĩa đen của câu ca dao diễn tả cảnh một gia đình có truyền thống làm nông nghiệp lâu đời. Công việc cấy cày được xem là nghề nghiệp cha ông để lại, và sau mỗi vụ mùa bội thu, mọi người đều cảm thấy vui vẻ, sung túc và bình yên.

Nghĩa bóng

Nghĩa bóng, câu ca dao đề cao giá trị của lao động sản xuất, đặc biệt là nghề nông, là cội nguồn của sự no ấm, hạnh phúc và sự gắn kết gia đình. Nó ngụ ý rằng sự chăm chỉ, gắn bó với nghề truyền thống sẽ mang lại cuộc sống đủ đầy và an vui cho con cháu.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Câu ca dao "Cứ trong gia tộc nhà ta" ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, chủ yếu là nông nghiệp lúa nước. Nông nghiệp không chỉ là phương tiện sinh kế mà còn là nếp sống, là văn hóa, là nền tảng của mọi gia đình Việt. Cấy cày không chỉ là công việc mà còn là sự nghiệp "ông cha nối dòng", mang tính kế thừa, gìn giữ và phát huy truyền thống. Hoàn cảnh ra đời của câu ca dao gắn liền với chu kỳ sản xuất nông nghiệp: "Mỗi kỳ gặt hái vừa xong". Đây là thời điểm quan trọng nhất trong năm, đánh dấu thành quả lao động, là lúc người nông dân thu hoạch và hưởng thụ thành quả. "Mọi người hớn hở trong lòng yên vui" là tâm trạng chung khi mùa màng bội thu, thể hiện sự no đủ, sung túc và thái bình, là ước vọng ngàn đời của người dân cày. Nó phản ánh niềm tự hào về nghề nông, về sự gắn bó với mảnh đất quê hương và tinh thần cộng đồng, đoàn kết trong lao động và trong cuộc sống.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Khi nói chuyện với con cháu về nghề nghiệp, ông bà thường nhắc: "Cứ trong gia tộc nhà ta, cấy cày là nghiệp ông cha nối dòng.""
Phân tích: Ông bà dùng câu ca dao này để giáo dục con cháu về truyền thống gia đình, đề cao giá trị của nghề nông và lòng kính trọng đối với tổ tiên. Việc lặp lại câu ca dao như một lời nhắc nhở, khẳng định niềm tự hào về nghề nghiệp truyền thống.

Kết luận

Câu ca dao là một áng văn chương dân gian mang giá trị sâu sắc về tư tưởng và nghệ thuật. Nó ca ngợi vẻ đẹp lao động, tình yêu quê hương và ý nghĩa của việc giữ gìn truyền thống gia đình, góp phần làm phong phú thêm kho tàng văn hóa dân tộc.
# Lao động sản xuất # cày cấy

Bài viết liên quan

Ví dù theo lái xuống tàu

Thì em mới biết cá gầu có gai

Con bơn, con nhệch là hai

Con còng, con ghẹ, nó tài đào hang

Kể rằng cá đuối bơi ngang

Cái đuôi có điện ra đàng làm cao

Lại tăm con cá đuối sao

Nước lên cả nước gặp ngay cá ngần

Biển sâu lại có chướng ngầm

Cá ăn nó lượn ba lần nó ra

Cá Ông thì ở bể xa

Lưỡng long chầu nguyệt có ngà đôi bên

Lần đầu xuống bến xuống thuyền

Sao mà em biết nhãn tiền cá Ông

Ví dù em có sang sông

Thì em mới biết cá Ông chầu đền

Kể từ mặt biển kể lên

Chim, thu, nhụ, đé, vược hên nhất đời

Cá he ngậm nước bao giờ

Mà em dám nói đổ ngờ cá he

Kể cả con cá mòi he

Xương dăm vẫn mặc cứ le cho vào

Kể từ con cá chuồn hoa

Nó nhảy một cái qua ba lần thuyền

Kể từ con cá đối đen

Bắt được đi bán lấy tiền ăn chơi

Dưới bể có cả đồi mồi

Có con lợn bể nó bơi cả ngày

Kể cả con cá mó tày

Vàng xanh cả vẩy cả vây cũng mừng

Kể cả con mực, con nhưng

Cứ cầm cho chặt lưới thừng không buông

Con mực nhuộm đục cả luồng

Đón đuôi thả lưới mà buông đến cùng

Cá mập bơi lội vẫy vùng

Khoanh tay vược lộn ở vùng bể Đông

Kể từ cá mú, cá song

Cá nhung, cá cúng, cá hồng Áng Gai

Cá sông kể cũng rất tài

Cá mè, cá chép, ở khe ngọn nguồn

Trở giời nó mới lượn lên

Ví dù em ở đồng trên gần nguồn

Thì em mới biết nguồn cơn

Thì em mới biết cá rô, trê đồng

Bây giờ em chưa có chồng

Làm gì em biết thuộc lòng cá chim?

Bài ca dao là một bức tranh sinh động về thế giới các loài cá và sinh vật biển, được thể hiện qua lời của một cô gái. Bài ca dao sử dụng hình ảnh phong phú để n...

# Quê hương đất nước # Lao động sản xuất # Khác # đánh cá # Quảng Ninh

Em đây chính thực anh hùng

Em đi chắn lưới ở vùng Vạn Hoa

Chắn từ Cái Rồng mà ra

Chắn đến Xà Kẹp chắn qua Bãi Dài

Cái Bàn chắn từ Hòn Hai

Chắn sang Cây Khế, Cái Đài hai hôm

Vụng Đài thấp nước bồn chồn

Cửa Mô sóng vỗ đầu cồn lao xao

Rồi ra ta sẽ chèo vào

Lò Vôi chốn ấy ta vào chắn chơi

Sau thì ta sẽ nghỉ ngơi

Ta chèo vào phố đậu chơi mấy ngày

Chắn quanh cái khúc sông này

Chỗ nào thấp nước ta nay làm chuồng

Em đây ngỏ thực anh tường

Để anh biết thực mọi đường chắn đăng.

Đây là một đoạn trích ca dao dân ca Việt Nam, thể hiện hình ảnh người phụ nữ mạnh mẽ, đảm đang và có ý chí trong lao động, giữ gìn cuộc sống.

# Quê hương đất nước # Lao động sản xuất # Vạn Đồn # đánh cá # Quảng Ninh