– Cửa Hàm Luông sông sâu sóng cả

Anh thương em nhiều mà chả dám theo

– Thương anh đâu quản hiểm nghèo

Ngặt vì một nỗi anh đã có mèo theo sau

Đoạn ca dao "Cửa Hàm Luông sông sâu sóng cả... anh đã có mèo theo sau" là một lời tỏ tình đầy trắc trở, khắc họa nỗi lòng của những đôi lứa yêu nhau nhưng bị ngăn cách bởi những rào cản.

Câu ca dao này xuất phát từ vùng đất Mường Thanh, tỉnh Lai Châu, nơi có cửa sông Hàm Luông. Nó phản ánh tục lệ hôn nhân của người Việt xưa, đặc biệt là ở các vùng sông nước. Việc sông sâu sóng cả không chỉ là hình ảnh tả thực về địa lý mà còn ẩn dụ cho những khó khăn, trắc trở trong cuộc sống, trong tình yêu. "Mèo theo sau" là một cách nói ẩn dụ tinh tế, chỉ người phụ nữ đã có chồng, một người phụ nữ "theo chồng", không còn tự do để đến với người yêu khác. Trong xã hội phong kiến xưa, việc nam nữ thụ thụ bất thân, đặc biệt là sự ràng buộc của hôn nhân, đã tạo nên những câu chuyện tình yêu đầy bi lụy. Câu ca dao này có thể ra đời trong bối cảnh một chàng trai si tình, vì quá yêu một cô gái đã có chồng mà không dám thổ lộ, hoặc thổ lộ nhưng nhận được lời từ chối đầy chua xót, thể hiện sự dũng cảm khi đối diện với tình cảm nhưng cũng đầy tiếc nuối cho một tình yêu không thể có.

Đây là một lời ca dao thấm đẫm tình yêu và nỗi buồn, thể hiện khát vọng tình yêu tự do nhưng cũng ngậm ngùi chấp nhận hiện thực. Giá trị nghệ thuật nằm ở cách dùng hình ảnh ẩn dụ và ngôn ngữ giản dị, giàu cảm xúc.