Đá cao sao khỏi gập ghềnh

Cô hai ơi, có thương tôi thì cô thương đại

Có ngoại tình thì cô đừng thương.

— Văn học dân gian Việt Nam
Câu ca dao "Đá cao sao khỏi gập ghềnh" là lời than thở mộc mạc, thể hiện nỗi lòng của người lao động khi đối mặt với khó khăn, thử thách trong cuộc sống. Lời ca như một tiếng thở dài, phản ánh hiện thực nghiệt ngã.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Nghĩa đen của câu này nói về địa hình hiểm trở, nơi có nhiều đá tảng lởm chởm, tạo thành con đường khó đi, gập ghềnh, trắc trở. Nó mô tả một cách chân thực sự khó khăn của việc di chuyển trên những địa hình đó.

Nghĩa bóng

Nghĩa bóng, câu ca diễn tả những gian nan, vất vả, những trở ngại, khó khăn trong cuộc sống, công việc hoặc trên con đường mưu sinh. Nó thể hiện sự đồng cảm với hoàn cảnh khó khăn và mong muốn được sẻ chia, giúp đỡ.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Câu ca dao này có nguồn gốc sâu xa từ đời sống lao động, sản xuất của người nông dân Việt Nam xưa. Vùng đất Việt Nam nhiều đồi núi, có những con đường độc đạo, quanh co, hiểm trở, đầy đá lởm chởm, khiến việc đi lại, vận chuyển hàng hóa vô cùng khó khăn. Hình ảnh "đá cao sao khỏi gập ghềnh" là sự khái quát hóa những khó khăn, trắc trở mà con người phải đối mặt. Trong bối cảnh kinh tế nông nghiệp lạc hậu, đời sống nhân dân thường gặp nhiều thiên tai, đói kém, bệnh tật, con đường mưu sinh vốn đã vất vả nay lại càng thêm phần gian truân. Câu ca dao ra đời trong hoàn cảnh đó, là tiếng lòng của người dân nghèo, thể hiện ước mong về một cuộc sống bớt khó khăn, mong nhận được sự giúp đỡ, sẻ chia từ cộng đồng, từ những người thương yêu.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Khi nói chuyện với bạn về những khó khăn trong công việc, tôi đã nói: "Đá cao sao khỏi gập ghềnh", ý tôi là con đường sự nghiệp này lắm chông gai."
Phân tích: Trong trường hợp này, người nói dùng câu ca dao để ví von về những thử thách, khó khăn trong sự nghiệp. Nó thể hiện sự thừa nhận về tính chất phức tạp và đòi hỏi nỗ lực lớn để vượt qua.

Kết luận

Câu ca dao mang giá trị nhân văn sâu sắc, thể hiện sự thấu hiểu, đồng cảm với những khó khăn của con người. Nó phản ánh chân thực hiện thực cuộc sống và là lời nhắn nhủ về tầm quan trọng của tình yêu thương, sự sẻ chia.
# Tình yêu đôi lứa

Bài viết liên quan