Đã mang nhơn ngỡi vào mình,

Bỏ đi thì tiếc công trình xưa nay.

— Văn học dân gian Việt Nam
Câu ca dao "Đã mang nhơn ngỡi vào mình, Bỏ đi thì tiếc công trình xưa nay" là một lời tâm sự mộc mạc nhưng chứa đựng triết lý sâu sắc về sự gắn bó và trách nhiệm.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Câu thơ diễn tả tình cảnh của một người đã lỡ yêu hoặc đã nảy sinh tình cảm với ai đó. Giờ đây, nếu muốn dừng lại thì cảm thấy tiếc nuối những tình cảm, tâm tư đã trao gửi.

Nghĩa bóng

Câu ca dao đề cao giá trị của sự thủy chung, kiên trì trong tình yêu và các mối quan hệ. Nó khuyên con người đừng dễ dàng từ bỏ những gì mình đã vun đắp, bởi lẽ tình cảm và công sức đã bỏ ra đều đáng quý.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Câu ca dao này rất có thể bắt nguồn từ kinh nghiệm sống và tình cảm trong hôn nhân, tình yêu đôi lứa của người Việt xưa. Trong xã hội phong kiến, hôn nhân thường do cha mẹ sắp đặt, nhưng tình yêu và sự gắn bó giữa hai người là yếu tố quan trọng để xây dựng hạnh phúc gia đình. Khi hai người đã có tình cảm, hoặc đã có sự gắn kết (có thể là hứa hôn, hay đã chung sống), việc chia lìa sẽ gây ra nhiều đau khổ, tiếc nuối cho cả hai bên. Hơn nữa, trong lao động sản xuất nông nghiệp, người nông dân cũng rất coi trọng công sức lao động. Một mùa vụ, một công trình thủy lợi được vun đắp tốn nhiều mồ hôi, nước mắt. Việc bỏ dở giữa chừng sẽ lãng phí tất cả. Do đó, câu ca dao phản ánh một cách chân thực quan niệm sống "chín bỏ làm mười", "chữ nhẫn là chữ vàng" của người Việt, khuyên con người cần có trách nhiệm với tình cảm và công sức mình đã bỏ ra.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Sau khi đầu tư một thời gian dài vào dự án nhưng kết quả chưa như mong đợi, anh A than thở: "Đã mang nhơn ngỡi vào mình, bỏ đi thì tiếc công trình xưa nay"."
Phân tích: Trong trường hợp này, anh A sử dụng câu ca dao để diễn tả sự phân vân, tiếc nuối khi muốn dừng lại một dự án đã bỏ nhiều công sức và tâm huyết. Câu ca dao thể hiện rõ tâm trạng không nỡ từ bỏ dù gặp khó khăn.

Kết luận

Đây là lời khuyên ý nghĩa về sự kiên trì, thủy chung, thể hiện rõ nét quan niệm sống trọng tình nghĩa của người Việt. Câu ca dao có giá trị nhân văn sâu sắc, nhắc nhở chúng ta trân trọng những gì đã có.
# Tình yêu đôi lứa

Bài viết liên quan