Đất Thần Kinh trai hiền gái lịch

Non xanh nước biếc, điện ngọc đền rồng

Tháp bảy tầng, miếu Thánh, chùa Ông

Chuông khua Diệu Đế, trống rung Tam Toà

Cầu Tràng Tiền mười hai nhịp bắc qua

Tả Thanh Long, hữu Bạch Hổ đợi khúc âu ca thái bình

Câu ca "Đất Thần Kinh trai hiền gái lịch" là một tác phẩm tiêu biểu của thể loại ca dao dân ca Việt Nam. Bài ca mô tả vẻ đẹp và nét văn hóa đặc trưng của vùng đất kinh đô xưa, nơi sản sinh ra những con người đức hạnh, tài hoa.

Câu ca dao này có nguồn gốc sâu xa từ lịch sử hình thành và phát triển của vùng đất Huế, cố đô của các triều đại phong kiến Việt Nam. "Thần Kinh" là tên gọi xưa của kinh đô Huế, nơi tập trung tinh hoa văn hóa, giáo dục và là trung tâm chính trị, hành chính của đất nước qua nhiều thế kỷ. Sự ra đời của câu ca dao gắn liền với môi trường sống và giáo dục truyền thống Nho học, nơi mà "hiền", "lịch" được xem là những phẩm chất cốt lõi, được đề cao và khuyến khích. Gia đình, dòng tộc và nhà trường (các trường Nho học) đều chú trọng rèn giũa cho con em mình những đức tính này để trở thành những con người có ích cho xã hội, phục vụ triều đình. Văn hóa "trọng sĩ" và "chuộng tài", kết hợp với đời sống cung đình và quan lại đã tạo nên một môi trường mà vẻ đẹp hình thức và chiều sâu tâm hồn con người được coi trọng. Câu ca dao này có thể được các sĩ tử, quan lại, hay người dân địa phương sáng tác hoặc truyền tụng để ca ngợi quê hương mình, phản ánh niềm tự hào về truyền thống văn hóa và con người nơi kinh kỳ.

Câu ca "Đất Thần Kinh trai hiền gái lịch" là lời ngợi ca chân thành về vẻ đẹp con người và mảnh đất kinh đô. Nó không chỉ mang giá trị văn hóa, lịch sử mà còn là bài học về việc coi trọng phẩm hạnh, đạo đức trong đời sống.