Đêm khuya lác đác sao thưa

Sâm, Thương ngán nỗi còn chưa chữ tòng

– Từ ngày thước bắc cầu Ngân

Chức, Ngưu còn độ tới gần lo chi

Đoạn ca dao "Đêm khuya lác đác sao thưa / Sâm, Thương ngán nỗi còn chưa chữ tòng" là một lời than thở đầy tâm trạng về tình duyên trắc trở. Câu ca phản ánh nỗi lòng của những người con gái lỡ thì, mong mỏi mà chưa tìm được bến đỗ hạnh phúc.

Câu ca dao này thuộc thể loại ca dao tình duyên, ra đời trong bối cảnh xã hội phong kiến xưa, nơi mà vai trò và hạnh phúc của người phụ nữ phần lớn phụ thuộc vào hôn nhân. Đặc biệt, nó phản ánh tâm trạng chung của những người con gái có phần "lỡ thì" theo quan niệm của xã hội lúc bấy giờ. "Sâm Thương" là hai chòm sao, một biểu tượng quen thuộc trong văn hóa phương Đông, thường được dùng để nói về sự xa cách, chia ly. Trong câu ca, việc "Sâm Thương ngán nỗi còn chưa chữ tòng" thể hiện nỗi buồn, sự sốt ruột của cô gái khi chưa lấy chồng, ví mình như hai vì sao xa nhau. Tuy nhiên, câu tiếp theo lại mang đến tia hy vọng: "Từ ngày thước bắc cầu Ngân / Chức, Ngưu còn độ tới gần lo chi". "Thước bắc cầu Ngân" hay "Ngân Hán" là dải Ngân Hà. Truyền thuyết Ngưu Lang - Chức Nữ cứ mỗi năm mới được gặp nhau một lần trên cây cầu Ô Thước bắc qua sông Ngân Hà. Sự xuất hiện của điển tích này cho thấy, dù xa cách đến mấy, tình yêu vẫn có thể vượt qua. Câu ca dao cho thấy người xưa đã quan sát thiên văn, dựa vào các vì sao để gửi gắm tâm tư, tình cảm của mình, thể hiện sự gắn bó mật thiết giữa con người và vũ trụ.

Đoạn ca dao là lời tự sự đầy tâm trạng, mượn hình ảnh thiên nhiên và điển tích văn học để diễn tả nỗi niềm mong mỏi tình duyên. Nó thể hiện quan niệm về tình yêu, hôn nhân và sự kiên nhẫn chờ đợi hạnh phúc trong văn hóa dân gian Việt Nam.