Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này bắt nguồn từ đời sống lao động và sinh hoạt của người nông dân Việt Nam xưa, đặc biệt là những người làm nghề nông nghiệp và thủ công. Việc trồng tre, khai thác tre để làm các vật dụng thiết yếu trong gia đình và phục vụ sản xuất là một hoạt động quen thuộc. Tre non với đốt nhỏ (đuôi én) thường được xem là chưa đủ cứng cáp, chưa đạt đến độ tuổi lý tưởng để sử dụng vào những công việc đòi hỏi sự bền chắc như đan lát vật dụng lớn hay làm nhà. Việc hỏi "Tre non đuôi én đan tràng được chăng?" là một cách nói ẩn dụ, thể hiện sự dè dặt, thăm dò về một mối quan hệ tình cảm đang chớm nở. Cô gái dùng hình ảnh tre non để hỏi chàng trai, ngầm ý hỏi xem tình cảm của hai người đã đủ "chín" hay đủ điều kiện để tiến xa hơn chưa, hay liệu chàng trai có đủ khả năng và sự chân thành để vun đắp cho tình yêu này hay không. Câu trả lời của chàng trai "Thiếu tre, thiếu ná đan giang" cũng mang nhiều tầng nghĩa, có thể hiểu là nếu thiếu những yếu tố cần thiết thì không thể hoàn thành được việc lớn, ám chỉ tình yêu cần có sự chuẩn bị và vun đắp từ cả hai phía.