Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh văn hóa sông nước đặc trưng của vùng đất cố đô Huế. Bến đò Đông Ba, Đập Đá, làng Vĩ Dạ, ngã ba Sình đều là những địa danh thực tế gắn liền với đời sống sinh hoạt, giao thương của người dân xứ Huế xưa. Sông Hương, dòng sông êm đềm chảy qua lòng thành phố, là con đường huyết mạch cho việc đi lại, vận chuyển hàng hóa. Những chuyến đò ngang dọc là hình ảnh quen thuộc, là phương tiện chính để kết nối các vùng dân cư hai bên bờ. "Tiếng hò xa vọng" là một nét văn hóa đặc sắc của người dân chài lưới, người đi đò sông nước. Tiếng hò không chỉ là lời ca, tiếng hát giải khuây mà còn là phương tiện giao tiếp, trao đổi tình cảm, tâm tư giữa những người đi đò hoặc giữa người đi đò với những người ở trên bờ. "Bóng ngả trăng chênh" gợi tả thời khắc hoàng hôn, một thời điểm lãng mạn, tĩnh lặng, rất thích hợp cho những tâm tư, tình cảm lắng đọng và da diết. Chính những yếu tố đời sống thực tiễn đó đã nuôi dưỡng và hình thành nên những câu ca dao trữ tình, giàu cảm xúc như thế này.