Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này bắt nguồn từ tục "so đũa" trong lễ cưới hỏi của người Việt xưa, một phong tục mang ý nghĩa sâu sắc về sự gắn kết trong hôn nhân. Trong các lễ dạm ngõ, ăn hỏi, nhà trai thường mang đến lễ vật là một cặp đũa mới. Việc "so đũa" không chỉ là hành động chọn lựa đôi đũa cho phù hợp với nhau về kích thước, màu sắc mà còn mang hàm ý chọn lựa đôi trai gái có tình ý với nhau, có sự tương xứng, "vừa một đôi". Nếu đôi đũa so thấy "vừa", "đều" thì đó là điềm lành, báo hiệu cuộc hôn nhân sẽ bền chặt, hạnh phúc. Phong tục này phản ánh ước mong của nhân dân về một cuộc hôn nhân được se duyên bởi số phận, có sự hòa hợp tự nhiên giữa hai con người. "Không chọn mà gặp, không đo mà đều" chính là sự diễn giải sinh động cho sự gắn kết tiền định ấy. Việc "cầm bằng con trẻ chơi diều đứt dây" là một hình ảnh ẩn dụ cho sự mạnh dạn, bất chấp, dám yêu dám cưới của người xưa khi đã cảm nhận được tình yêu đích thực và sự sắp đặt của duyên phận, cho thấy quan niệm "có duyên thì phải có phận" đã ăn sâu vào tiềm thức dân gian.