Đôi ta như ngãi Phan Trần,

Khi xa ngàn dặm, khi gần bên đôi.

Câu ca dao "Đôi ta như ngãi Phan Trần, Khi xa ngàn dặm, khi gần bên đôi" là một áng văn chương dân gian mộc mạc, giàu hình ảnh, diễn tả mối quan hệ gắn bó sâu sắc giữa con người.

Câu ca dao này bắt nguồn từ kinh nghiệm dân gian về việc trồng và sử dụng cây ngãi. Cây ngãi, đặc biệt là các loại ngãi có củ hoặc rễ, thường được trồng gần nhà hoặc ở những nơi dễ tiếp cận, vừa để làm thuốc, vừa để làm gia vị, hoặc thậm chí có những ý nghĩa tâm linh nhất định trong đời sống nông nghiệp xưa. Ngãi Phan Trần, một loại ngãi đặc trưng, được ví như biểu tượng của sự gắn bó. Việc hai phần của cây ngãi, dù có thể được trồng cách xa nhau một chút, vẫn luôn là một thể thống nhất, không thể tách rời, giống như mối quan hệ giữa hai con người được nhắc đến. Trong đời sống nông nghiệp lúa nước, việc coi trọng sự gắn kết, sự đồng lòng là vô cùng quan trọng, từ đó hình thành nên những so sánh, ẩn dụ độc đáo trong ca dao.

Câu ca dao là lời ca ngợi vẻ đẹp của tình cảm keo sơn, son sắt. Với hình ảnh ẩn dụ độc đáo và ngôn từ giàu sức gợi, nó đã trở thành một phần không thể thiếu trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam.