Đôi ta như ruộng năm sào

Cách bờ ở giữa làm sao cho liền?

Đôi ta như thể đồng tiền

Đồng sấp đồng ngửa đồng nghiêng đồng nằm

Đôi ta như thể con tằm

Cùng ăn một lá cùng nằm một nong

Đôi ta như thể con ong

Con quấn con quýt con trong con ngoài

Đôi ta như thể con bài

Đã quyết thì đánh đừng nài thấp cao

Đôi ta như đá với dao

Năng liếc năng sắc năng chào năng quen

— Văn học dân gian Việt Nam
Đoạn ca dao dân gian này là lời tỏ tình, lời ước hẹn đầy chân thành và sâu sắc về một mối quan hệ gắn bó bền chặt. Qua những hình ảnh quen thuộc, nó thể hiện khát vọng về một tình yêu keo sơn, son sắt.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Tác phẩm sử dụng các hình ảnh quen thuộc như ruộng, đồng tiền, con tằm, con ong, con bài, đá và dao để diễn tả sự gắn bó. Mỗi hình ảnh đều mang ý nghĩa đen về sự sát lại, tương đồng, hoặc sự gắn kết không thể tách rời trong đời sống.

Nghĩa bóng

Câu ca dao mang ý nghĩa sâu xa về một tình yêu, một mối quan hệ gắn bó keo sơn, không thể lìa xa. Nó đề cao sự đồng lòng, thấu hiểu và cùng nhau vượt qua mọi khó khăn, thử thách trong cuộc sống.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Đoạn ca dao này có nguồn gốc sâu xa từ nền văn minh lúa nước của người Việt Nam, nơi mà hình ảnh ruộng đồng, tằm, ong là những biểu tượng quen thuộc và gắn bó mật thiết với đời sống sinh hoạt. Việc ví von đôi lứa với "ruộng năm sào cách bờ ở giữa làm sao cho liền" thể hiện ước mong về sự gắn kết, không chia cắt, dù có xa cách về địa lý. Hình ảnh "đồng tiền" với các mặt sấp, ngửa, nghiêng, nằm nói lên sự gắn bó trong mọi hoàn cảnh, dù có lúc thuận lợi hay khó khăn. "Con tằm" cùng ăn lá, cùng nằm một nong thể hiện sự sẻ chia, đồng cam cộng khổ. "Con ong" quấn quýt, trong ngoài tượng trưng cho sự yêu thương, bao bọc lẫn nhau. "Con bài" quyết định đánh, không nài thấp cao là thể hiện sự đồng lòng, tin tưởng tuyệt đối. Cuối cùng, "đá với dao năng liếc năng sắc năng chào năng quen" là minh chứng cho một tình yêu bền bỉ, được tôi luyện qua thời gian, dù có va chạm nhưng ngày càng sắc bén và gắn bó hơn. Tất cả những hình ảnh này đều bắt nguồn từ kinh nghiệm dân gian, từ những quan sát tinh tế về thiên nhiên và đời sống lao động của người Việt xưa.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Hai đứa yêu nhau tha thiết, dù xa cách vẫn luôn nhớ về nhau, đúng là đôi ta như ruộng năm sào cách bờ ở giữa làm sao cho liền."
Phân tích: Câu này được sử dụng để diễn tả sự gắn bó, keo sơn của hai người yêu nhau, ngay cả khi họ ở xa nhau. Nó nhấn mạnh mong muốn về sự đoàn tụ và gắn kết không thể tách rời.

Kết luận

Đoạn ca dao là một lời khẳng định giá trị của tình yêu đôi lứa bền vững, sự đồng lòng và thấu hiểu. Nó mang giá trị nghệ thuật cao với cách sử dụng hình ảnh phong phú, giàu sức gợi và ý nghĩa nhân văn sâu sắc.

Bài viết liên quan