Em đi qua cầu qua trăm cái nhịp

Em đi không kịp kêu bớ anh ơi

Nghĩa tào khang sao anh đành vội dứt

Đêm em nằm ấm ức ngày lụy ứa tuôn rơi

Bấy lâu nay em mang tiếng chịu lời

Xa nhau bởi tại ông trời biểu xa

— Văn học dân gian Việt Nam
Bài ca dao là lời than thở, trách móc của người con gái về sự chia ly đột ngột với người yêu. Lời lẽ xót xa, day dứt, thể hiện nỗi lòng của người ở lại.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Hình ảnh cây cầu với trăm nhịp gợi sự xa xôi, cách trở. Câu ca diễn tả nỗi lòng bối rối, không kịp phản ứng khi người yêu đột ngột ra đi, để lại những câu hỏi day dứt về tình nghĩa.

Nghĩa bóng

Câu ca thể hiện sự day dứt, đau khổ khi tình yêu tan vỡ do hoàn cảnh trớ trêu, ngoài ý muốn. Nó mang ý nghĩa về sự vô thường của hạnh phúc và nỗi oán trách định mệnh.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Câu ca dao này bắt nguồn từ cuộc sống lao động và sinh hoạt của người Việt xưa, đặc biệt là ở các vùng nông thôn có nhiều sông ngòi, kênh rạch. Hình ảnh "cầu", "nhịp" là những yếu tố quen thuộc trong đời sống đi lại hàng ngày. "Trăm cái nhịp" tượng trưng cho sự xa xôi, cách trở, khó lòng vượt qua. "Nghĩa tào khang" chỉ tình nghĩa vợ chồng, tình yêu sâu đậm, bền chặt theo thời gian. Việc người yêu "vội dứt" tình nghĩa, ra đi đột ngột có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân trong xã hội xưa: chiến tranh, loạn lạc, đi làm ăn xa, hoặc những ràng buộc về hôn nhân, gia đình không cho phép. Nỗi "ấm ức" và "lụy ứa tuôn rơi" là biểu hiện chân thực của sự đau khổ, tủi phận khi tình yêu tan vỡ, danh tiết bị ảnh hưởng. Câu cuối "Xa nhau bởi tại ông trời biểu xa" là lời than thở về số phận, về định mệnh nghiệt ngã mà người xưa thường viện dẫn để giải thích cho những điều bất hạnh.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Khi hai người yêu nhau bỗng dưng chia tay không rõ lý do, một người có thể than thở: "Ôi, em đi qua cầu qua trăm cái nhịp...""
Phân tích: Người nói dùng câu ca dao để diễn tả sự bàng hoàng, tiếc nuối và oán trách trước sự ra đi đột ngột của người yêu, thể hiện nỗi đau và sự không cam tâm khi tình yêu tan vỡ.

Kết luận

Bài ca dao là lời tâm tình sâu lắng về tình yêu tan vỡ, thể hiện tài năng quan sát và diễn đạt tinh tế của người xưa. Nó mang giá trị nhân văn sâu sắc về tình yêu, nỗi đau và sự chấp nhận định mệnh.
# Tình yêu đôi lứa # tào khang # chiếc cầu

Bài viết liên quan