Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này phản ánh một thực tế phổ biến trong lịch sử khai phá phương Nam của dân tộc Việt Nam. Vào các thế kỷ trước, khi vùng đất phương Nam còn hoang sơ, nhiều người dân từ các tỉnh phía Bắc và miền Trung đã phải di cư vào Nam để lập nghiệp, khai hoang đất đai. Quá trình này thường gian nan, vất vả, kéo dài và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Đặc biệt, đối với những người phụ nữ, việc theo chồng hoặc vì tình yêu mà rời bỏ quê hương, đến những vùng đất xa lạ, hẻo lánh như Cà Mau (vùng đất xa nhất về phía cực Nam, với hệ thống sông ngòi chằng chịt và địa hình phức tạp) là một sự hy sinh lớn lao. "Miệt thứ" không chỉ là một địa danh mà còn mang hàm nghĩa chỉ sự xa xôi, hẻo lánh, nơi cuộc sống còn nhiều thiếu thốn, cách biệt với quê cũ. Do đó, câu ca dao này ra đời từ chính những trải nghiệm thực tế của người dân trong công cuộc Nam tiến, nó là tiếng lòng của những người phụ nữ yêu chồng, yêu quê hương nhưng đành phải tạm gác lại tình riêng để theo tiếng gọi của sự nghiệp mưu sinh, hoặc vì tình yêu mà chấp nhận gian khổ nơi đất khách.