Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội phong kiến Việt Nam, nơi mà hôn nhân thường do gia đình sắp đặt, cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy. Người phụ nữ, đặc biệt là những người có hoàn cảnh khó khăn hoặc không có quyền quyết định tương lai của mình, thường phải chịu đựng những cuộc hôn nhân không mong muốn hoặc bị chia lìa. Hình ảnh "gió hiu hiu chín chiều" gợi lên không gian mênh mông, thời gian dài đằng đẵng, biểu trưng cho sự chờ đợi mòn mỏi, nỗi nhớ nhung da diết hoặc nỗi sầu bi không nguôi ngoai. "Ruột thắt" là biểu hiện của sự đau khổ, dằn vặt đến mức quặn thắt cả tâm can. "Nhìn sao bên Bắc, nước mắt chảy bên Đông" là hình ảnh ẩn dụ cho sự chia cắt, xa cách, có thể là vợ chồng xa cách vì chiến tranh, vì đi làm ăn xa, hoặc do những biến cố trong cuộc sống. "Ai xui chi những vợ vợ chồng chồng" là lời trách móc nhẹ nhàng nhưng đầy chua xót, đặt câu hỏi cho số phận, cho những thế lực vô hình đã sắp đặt nên mối duyên phận. Câu "Không biết đây với đó dây tơ hồng có xe" thể hiện sự hoang mang, lo lắng, không chắc chắn về tương lai của mối quan hệ, liệu sợi dây duyên phận có còn gắn kết hai người hay không. Nó phản ánh sâu sắc tâm tư của những người phụ nữ Việt Nam xưa, khao khát tình yêu chân thật nhưng lại bị bó buộc bởi lễ giáo và hoàn cảnh.