Gió nam hây hẩy chiều hôm

Xong việc gặt hái, ôm con thả diều

— Văn học dân gian Việt Nam
Câu ca dao "Gió nam hây hẩy chiều hôm, Xong việc gặt hái, ôm con thả diều" là một bức tranh mộc mạc về cuộc sống nông thôn Việt Nam. Nó thể hiện sự bình yên và hạnh phúc giản dị sau những ngày lao động vất vả.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Câu thơ miêu tả cảnh gió nam thổi nhẹ nhàng vào buổi chiều tà, sau khi công việc gặt hái đã hoàn tất. Người mẹ ôm con mình ra đồng để thả diều, một hình ảnh quen thuộc trong sinh hoạt dân dã.

Nghĩa bóng

Hình ảnh thả diều tượng trưng cho khát vọng tự do, cho những ước mơ bay cao, bay xa của con người, đặc biệt là trẻ thơ. Câu ca dao gửi gắm bài học về sự cân bằng giữa lao động và nghỉ ngơi, giữa trách nhiệm và niềm vui.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Câu ca dao này ra đời từ trong thực tiễn lao động sản xuất nông nghiệp lúa nước lâu đời của người Việt. Gió nam thổi nhẹ vào buổi chiều tà thường mang theo không khí dịu mát, dễ chịu, đặc biệt sau những giờ lao động căng thẳng dưới cái nắng gay gắt của mùa gặt. Việc "gặt hái xong" cho thấy sự kết thúc của một vụ mùa, là lúc người nông dân có thể tạm gác lại công việc nặng nhọc để nghỉ ngơi. Hoạt động "ôm con thả diều" là một nét sinh hoạt văn hóa dân gian đặc trưng, thể hiện sự gắn bó gia đình, tình yêu thương con cái và nhu cầu giải trí, thư giãn sau lao động. Diều tre, sáo tre là những đồ chơi dân dã, gắn liền với tuổi thơ của nhiều thế hệ. Chiều tà, cánh diều bay lượn trên bầu trời gợi lên vẻ đẹp thanh bình, thơ mộng của làng quê Việt Nam, phản ánh ước mơ và khát vọng bay bổng của con người.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Trong một buổi chiều hè oi ả, sau khi dọn dẹp nhà cửa xong, mẹ tôi liền gọi tôi ra sân tập thả diều."
Phân tích: Câu này được sử dụng để gợi lại hình ảnh tương tự trong câu ca dao, nhấn mạnh sự thư thái và niềm vui khi được thả diều sau khi hoàn thành công việc, giống như tâm trạng của người nông dân trong bài ca.

Kết luận

Câu ca dao là một kiệt tác nghệ thuật dân gian, thể hiện sâu sắc tâm hồn người Việt. Nó ca ngợi vẻ đẹp lao động, tình yêu quê hương và khát vọng sống cao đẹp, đồng thời lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống quý báu.
# Lao động sản xuất # gặt hái # thả diều

Bài viết liên quan

Ví dù theo lái xuống tàu

Thì em mới biết cá gầu có gai

Con bơn, con nhệch là hai

Con còng, con ghẹ, nó tài đào hang

Kể rằng cá đuối bơi ngang

Cái đuôi có điện ra đàng làm cao

Lại tăm con cá đuối sao

Nước lên cả nước gặp ngay cá ngần

Biển sâu lại có chướng ngầm

Cá ăn nó lượn ba lần nó ra

Cá Ông thì ở bể xa

Lưỡng long chầu nguyệt có ngà đôi bên

Lần đầu xuống bến xuống thuyền

Sao mà em biết nhãn tiền cá Ông

Ví dù em có sang sông

Thì em mới biết cá Ông chầu đền

Kể từ mặt biển kể lên

Chim, thu, nhụ, đé, vược hên nhất đời

Cá he ngậm nước bao giờ

Mà em dám nói đổ ngờ cá he

Kể cả con cá mòi he

Xương dăm vẫn mặc cứ le cho vào

Kể từ con cá chuồn hoa

Nó nhảy một cái qua ba lần thuyền

Kể từ con cá đối đen

Bắt được đi bán lấy tiền ăn chơi

Dưới bể có cả đồi mồi

Có con lợn bể nó bơi cả ngày

Kể cả con cá mó tày

Vàng xanh cả vẩy cả vây cũng mừng

Kể cả con mực, con nhưng

Cứ cầm cho chặt lưới thừng không buông

Con mực nhuộm đục cả luồng

Đón đuôi thả lưới mà buông đến cùng

Cá mập bơi lội vẫy vùng

Khoanh tay vược lộn ở vùng bể Đông

Kể từ cá mú, cá song

Cá nhung, cá cúng, cá hồng Áng Gai

Cá sông kể cũng rất tài

Cá mè, cá chép, ở khe ngọn nguồn

Trở giời nó mới lượn lên

Ví dù em ở đồng trên gần nguồn

Thì em mới biết nguồn cơn

Thì em mới biết cá rô, trê đồng

Bây giờ em chưa có chồng

Làm gì em biết thuộc lòng cá chim?

Bài ca dao là một bức tranh sinh động về thế giới các loài cá và sinh vật biển, được thể hiện qua lời của một cô gái. Bài ca dao sử dụng hình ảnh phong phú để n...

# Quê hương đất nước # Lao động sản xuất # Khác # đánh cá # Quảng Ninh

Em đây chính thực anh hùng

Em đi chắn lưới ở vùng Vạn Hoa

Chắn từ Cái Rồng mà ra

Chắn đến Xà Kẹp chắn qua Bãi Dài

Cái Bàn chắn từ Hòn Hai

Chắn sang Cây Khế, Cái Đài hai hôm

Vụng Đài thấp nước bồn chồn

Cửa Mô sóng vỗ đầu cồn lao xao

Rồi ra ta sẽ chèo vào

Lò Vôi chốn ấy ta vào chắn chơi

Sau thì ta sẽ nghỉ ngơi

Ta chèo vào phố đậu chơi mấy ngày

Chắn quanh cái khúc sông này

Chỗ nào thấp nước ta nay làm chuồng

Em đây ngỏ thực anh tường

Để anh biết thực mọi đường chắn đăng.

Đây là một đoạn trích ca dao dân ca Việt Nam, thể hiện hình ảnh người phụ nữ mạnh mẽ, đảm đang và có ý chí trong lao động, giữ gìn cuộc sống.

# Quê hương đất nước # Lao động sản xuất # Vạn Đồn # đánh cá # Quảng Ninh