Nguồn gốc và Xuất xứ
Bài ca dao này thuộc thể loại "Ca dao dân ca", một thể loại văn học dân gian có nguồn gốc từ lao động và sinh hoạt đời sống của nhân dân ta từ xa xưa. Về xuất xứ cụ thể, với những câu ca dao miêu tả tâm trạng sầu nhớ, mong ngóng người yêu, có thể suy đoán nó ra đời trong bối cảnh chiến tranh loạn lạc, ly tán hoặc trong các mối quan hệ yêu đương bị ngăn cách bởi khoảng cách địa lý, bởi những lễ giáo phong kiến hà khắc. Hình ảnh "đạp tuyết, giày sương" gợi lên cuộc sống gian khổ, vất vả, có thể liên quan đến đời sống nông nghiệp hoặc những chuyến đi xa đầy gian truân. "Miếng thuốc gửi, miếng trầu đưa" là những biểu tượng quen thuộc trong giao tiếp, thể hiện sự quan tâm, gắn bó, là minh chứng cho một mối tình sâu đậm. Lời trách móc "Bạn không tham giàu, phú quý coi khinh Cớ sao bạn phụ nghĩa tình bạn ơi!" cho thấy bối cảnh xã hội có sự phân biệt giàu nghèo, địa vị, và khát vọng về một tình yêu chân thành vượt qua những rào cản đó. Qua đó, bài ca dao không chỉ phản ánh tình cảm cá nhân mà còn là tiếng nói phê phán những giá trị vật chất lấn át tình nghĩa.