Gởi thơ một bức

Đêm nằm thổn thức, dạ những luống trông

Biết làm sao cho vợ gặp chồng

Cho én hiệp nhạn

Gan teo từng đoạn, ruột thắt chín từng

Anh với em như quế với gừng

Dẫu xa nhân ngãi, xin đừng tiếng chi

Bài ca dao "Gởi thơ một bức" là lời than thở của người phụ nữ về nỗi nhớ chồng, mong ước đoàn tụ. Lời thơ thể hiện tâm trạng buồn bã, day dứt nhưng cũng đầy hy vọng.

Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội phong kiến xưa, khi chiến tranh, loạn lạc hoặc mưu sinh khiến nhiều người đàn ông phải rời xa quê hương, để lại vợ con ở nhà. Nỗi nhớ nhung, mong chờ người thân trở về là một thực tế phổ biến trong đời sống sinh hoạt. Đặc biệt, trong các làng quê Việt Nam, những người phụ nữ thường ở nhà chăm sóc gia đình, việc chồng đi xa để lại người vợ một mình với nỗi nhớ thương và gánh nặng gia đình là điều dễ hiểu. Hình ảnh "quế với gừng" là những gia vị quen thuộc, thường đi đôi với nhau trong ẩm thực và đời sống, tượng trưng cho sự hòa hợp, gắn bó không thể tách rời. Việc so sánh tình nghĩa vợ chồng với "quế với gừng" thể hiện mong muốn về một mối quan hệ gắn bó, son sắt, dù có "xa nhân ngãi" (xa cách về tình nghĩa vợ chồng) vẫn mong sự tin tưởng, không nghi ngờ.

Bài ca dao là tiếng lòng chân thành, tha thiết của người phụ nữ Việt Nam về tình yêu và hôn nhân. Tác phẩm ca ngợi vẻ đẹp của lòng chung thủy, sự bền bỉ trong tình yêu và khát vọng đoàn viên.