Hai ta như trái đậu quyên

Dù sinh dù tử cũng nguyền có nhau

Trăm năm tạc dạ ghi lời

Dầu mà biển cạn non dời đừng quên

— Văn học dân gian Việt Nam
Đoạn ca dao "Hai ta như trái đậu quyên..." là lời thề non hẹn biển, khẳng định tình nghĩa vợ chồng son sắt. Câu ca thể hiện khát vọng về một mối tình bền chặt, thủy chung vượt qua mọi thử thách của cuộc đời.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Hình ảnh "trái đậu quyên" (quả đậu bắp) ý chỉ hai người sinh ra có duyên phận gắn bó, dù có tách rời vẫn cùng chung một gốc. "Dù sinh dù tử" là nói về mọi hoàn cảnh, dù sống hay chết cũng không bao giờ xa cách nhau, vẫn giữ trọn lời thề.

Nghĩa bóng

Câu ca thể hiện sự gắn bó keo sơn, tình nghĩa vợ chồng sâu đậm, không gì lay chuyển nổi. Nó đề cao giá trị của lòng chung thủy, lời hứa trong tình yêu và hôn nhân, khuyên con người hãy giữ gìn lời thề, đừng bao giờ phụ bạc nhau.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Đoạn ca dao này bắt nguồn từ đời sống sinh hoạt và lao động của người nông dân Việt Nam xưa, đặc biệt là trong các mối quan hệ lứa đôi và hôn nhân. Hình ảnh "trái đậu quyên" là một ẩn dụ quen thuộc, gợi nhắc đến sự gắn bó tự nhiên, không thể tách rời. Trong văn hóa lúa nước, sự đồng lòng, đoàn kết trong lao động và cuộc sống gia đình là vô cùng quan trọng. Do đó, những lời thề nguyền về sự thủy chung, gắn bó như "trái đậu quyên" được cất lên như một lời ước mong, một sự khẳng định về một tình yêu bền vững, có khả năng cùng nhau vượt qua khó khăn. Nó cũng phản ánh ước mơ về một cuộc sống hôn nhân ấm êm, hạnh phúc, nơi hai trái tim hòa chung nhịp đập và lời hứa sẽ được khắc ghi mãi mãi.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Trong đám cưới, mẹ cô dâu dặn dò hai con: "Hai con nhớ lời cha mẹ, "Hai ta như trái đậu quyên, dù sinh dù tử cũng nguyền có nhau"."
Phân tích: Mẹ cô dâu dùng câu ca dao để nhắn nhủ, khuyên răn hai con phải yêu thương, gắn bó, thủy chung với nhau suốt đời, dù cuộc sống có khó khăn hay thuận lợi cũng không được xa rời.

Kết luận

Đoạn ca dao là minh chứng cho vẻ đẹp tâm hồn, khát vọng về tình yêu thủy chung của người Việt. Nghệ thuật ẩn dụ tinh tế và lời lẽ chân thành làm cho câu ca có sức lay động mạnh mẽ và giá trị bền vững theo thời gian.

Bài viết liên quan