Hai tay cầm nắm lạt bẻ cò

Lòng anh thương da diết, sao em giả đò làm lơ

Thương em phát dại phát khờ

Đang ăn đũa rớt bao giờ không hay

Cầm kéo quên cắt quên may

Cầm ve quên rượu, cầm khay quên trầu

Cầm đèn quên bấc quên dầu

Cầm trang sách đọc quên đầu quên đuôi

Cầm cân quên giá quên lui

Cầm tiền mà xỉa không biết mấy mươi một tiền

Thương em nhất dại nhì điên

— Văn học dân gian Việt Nam
Tác phẩm "Hai tay cầm nắm lạt bẻ cò" là một bài ca dao than thân quen thuộc, thể hiện nỗi lòng tương tư và sự si mê cháy bỏng của người con trai đối với người con gái. Bài ca dao này thuộc thể loại ca dao tình yêu đôi lứa, phản ánh một phần đời sống tinh thần của người lao động xưa.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Câu ca dao miêu tả một cách cường điệu hành động của chàng trai khi tương tư nàng. Chàng trai cầm nắm lạt để bẻ đôi, hành động này cho thấy sự bồn chồn, không yên. Nàng thì giả vờ không hay biết, làm ngơ trước tình cảm của chàng.

Nghĩa bóng

Bài ca dao diễn tả nỗi tương tư da diết, đến mức làm người ta mất hết lý trí, quên hết mọi việc. "Phát dại phát khờ" là cách nói cường điệu để nhấn mạnh tình yêu sâu đậm. Ngụ ý là tình yêu có thể khiến con người hành động khác thường, quên hết mọi thứ xung quanh.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh văn hóa nông nghiệp lúa nước của Việt Nam xưa, nơi mà các hoạt động lao động thủ công như bẻ lạt, cắt may, làm ruộng, buôn bán đều gắn liền với đời sống sinh hoạt hàng ngày. Việc sử dụng hình ảnh "cầm nắm lạt bẻ cò" thể hiện một hành động tưởng chừng đơn giản nhưng lại mang ý nghĩa sâu sắc: sự bồn chồn, không yên vì nhớ nhung. Hình ảnh này gợi lên sự vụng về, mất tập trung do tình yêu ám ảnh. Các hoạt động tiếp theo như "cầm kéo quên cắt quên may", "cầm ve quên rượu, cầm khay quên trầu", "cầm đèn quên bấc quên dầu", "cầm trang sách đọc quên đầu quên đuôi", "cầm cân quên giá quên lui", "cầm tiền mà xỉa không biết mấy mươi một tiền" đều là những minh chứng cho sự xao nhãng, quên lãng do tình yêu quá lớn. Chúng phản ánh kinh nghiệm dân gian về sức mạnh của tình yêu có thể làm lu mờ mọi suy nghĩ và hành động lý trí, khiến con người rơi vào trạng thái "dại khờ" vì yêu.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Anh ơi, em thấy dạo này anh cứ lơ đễnh thế nào ấy, có chuyện gì à? Y như "hai tay cầm nắm lạt bẻ cò" vậy đó."
Phân tích: Người nói dùng câu ca dao để ví von, trêu chọc hoặc quan tâm đến người bạn trai/chồng đang có vẻ mặt ngơ ngác, mất tập trung, có lẽ do đang tương tư hoặc có chuyện bận lòng, khiến họ hành động không như bình thường.

Kết luận

Bài ca dao là lời than thân, thể hiện tình yêu nồng cháy và sự si mê đến quên cả bản thân. Qua những hình ảnh sinh hoạt đời thường được cường điệu hóa, tác phẩm đã khắc họa thành công nỗi lòng của người đang yêu, mang giá trị nghệ thuật và tư tưởng nhân văn sâu sắc về tình yêu.
# Tình yêu đôi lứa # giả vờ # si mê # thương yêu

Bài viết liên quan