Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, khi mà tình yêu đôi lứa thường bị ràng buộc bởi lễ giáo phong kiến và sự sắp đặt của gia đình. Lời tỏ tình trực tiếp thường bị xem là khiếm nhã, do đó, các đôi trai gái thường dùng hình ảnh ẩn dụ, lời lẽ bóng gió để bày tỏ tình cảm. "Ổ qua" (khổ qua) là loại quả có vị đắng đặc trưng, gợi lên những gian truân, thử thách trong cuộc đời. "Bàn hạnh" có thể hiểu là chiếu, là chỗ ngồi chung, là sự sum vầy. "Ve ngọc" và "rượu đào" là những vật phẩm thường dùng trong các dịp lễ nghi, cúng bái hoặc tiếp khách quý, thể hiện sự trân trọng, quý giá. "Quân tử" là hình mẫu người đàn ông lý tưởng trong quan niệm Nho giáo, có đức hạnh, chí khí. "Thiếp" là cách xưng hô của người phụ nữ với người mình yêu hoặc người bề trên. Việc người phụ nữ đòi hỏi người yêu phải trải qua "đủ mùi tanh ngọt" trước khi trao "ân tình" cho thấy quan niệm sâu sắc về tình yêu bền vững, không chỉ dựa trên cảm xúc nhất thời mà còn cần sự đồng cam cộng chịu, sự thấu hiểu và sẻ chia những thăng trầm của cuộc sống.