Hôm nay đăng chắn ở Mang,

Đến mai nó chạy xuống làng Minh Châu

Nghĩ rằng nó chạy đi đâu

Ai ngờ nó chạy qua Châu thăm nhà

Tôi nghĩ đường đất cũng xa

Cho nên tôi mới vào ra thống nồng

Rủ nhau một lũ cũng đông

Hội đăng thon nồng thì nghĩ cũng vui.

— Văn học dân gian Việt Nam
Tác phẩm "Hôm nay đăng chắn ở Mang" là một bài ca dao dân ca đặc sắc, phản ánh một khía cạnh sinh hoạt và tâm lý của người dân quê. Bài ca dao mang âm hưởng của lao động và sự gắn kết cộng đồng.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Câu ca dao miêu tả hành động dựng chắn (thường là làm đập, bờ) ở Mang, sau đó người ta di chuyển đến làng Minh Châu để làm một công việc tương tự. Rồi lại tiếp tục di chuyển đến Châu để thăm nhà, cho thấy sự di chuyển và công việc của những người lao động.

Nghĩa bóng

Ẩn dụ cho sự vất vả, luân chuyển trong công việc đồng áng hoặc trong cuộc sống mưu sinh. Bài học về sự kiên trì, đoàn kết và niềm vui trong lao động tập thể, dù vất vả nhưng vẫn tìm thấy niềm vui.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Câu ca dao này có khả năng ra đời gắn liền với hoạt động nông nghiệp, đặc biệt là việc trị thủy, làm thủy lợi của cộng đồng dân cư vùng sông nước hoặc đồng bằng châu thổ. "Đăng chắn" có thể hiểu là việc đắp đập, chắn nước để ngăn lũ, giữ nước tưới tiêu hoặc để khai thác nguồn lợi thủy sản. Việc "đăng chắn" thường là công việc chung, đòi hỏi sự hợp sức của cả làng, cả xã. "Mang", "Minh Châu", "Châu" là những địa danh cụ thể, có thể là tên các làng, xã hoặc các vùng đất ven sông, ven biển. Việc di chuyển từ nơi này sang nơi khác để thực hiện công việc chung thể hiện tính di động của sức lao động trong xã hội nông nghiệp xưa, nơi mà công việc có thể thay đổi theo mùa vụ hoặc theo nhu cầu của cộng đồng. "Thống nồng" có thể liên quan đến việc chuẩn bị cho mùa vụ hoặc một lễ hội nông nghiệp. "Hội đăng thon nồng" chỉ sự vui vẻ, hào hứng khi cùng nhau tham gia vào công việc chung mang lại lợi ích cho tất cả mọi người.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Khi mọi người trong xóm cùng nhau góp sức sửa lại con đường đất bị hỏng sau mưa, có người nói: "Đúng là cái cảnh hôm nay đăng chắn ở Mang, mai chạy xuống Minh Châu, nhưng mà vui!"."
Phân tích: Câu này được dùng để ví von sự vất vả, di chuyển để làm việc chung. Nó thể hiện sự đồng lòng, cùng nhau vượt qua khó khăn và tìm thấy niềm vui trong công việc tập thể, dù có mệt nhọc.

Kết luận

Bài ca dao thể hiện vẻ đẹp tâm hồn người lao động, đề cao tinh thần đoàn kết, yêu lao động và sự lạc quan. Giá trị nghệ thuật nằm ở ngôn ngữ giản dị, hình ảnh chân thực và âm điệu tha thiết.
# Quê hương đất nước # đánh cá # Quảng Ninh

Bài viết liên quan