Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này xuất phát từ kinh nghiệm quan sát thiên nhiên và đời sống sinh hoạt của người nông dân Việt Nam xưa. Họ gắn bó mật thiết với đồng ruộng, với nhịp điệu của đất trời. Việc quan sát bóng nắng thay đổi theo thời gian trong ngày là điều rất quen thuộc, giúp họ canh tác, sinh hoạt. "Bóng dài" thường là lúc sáng sớm hoặc chiều tà, thời điểm thích hợp cho lao động ngoài trời hoặc lúc chia ly. "Bóng tròn" gợi tả cái nắng gắt giữa trưa, thời điểm mọi hoạt động đình trệ, hoặc cũng có thể là lúc đã xế chiều, thời gian trôi đi nhanh chóng. Sự đối lập "bóng dài" và "bóng tròn" không chỉ đơn thuần là sự thay đổi của ánh sáng mà còn ẩn chứa sự so sánh với tâm trạng, hoàn cảnh của con người. Có thể câu ca được cất lên trong hoàn cảnh người con đi xa, người vợ/chồng ở nhà ngóng trông. Khi người đi, trời còn sớm (bóng dài), nhưng bao mùa vụ trôi qua, người vẫn chưa về (bóng đã tròn - thời gian dài đằng đẵng). Hoặc cũng có thể là sự thay đổi của tình cảm: lúc mới yêu, tình nồng thắm (bóng dài), đến khi xa cách, tình cảm đã nguội lạnh hoặc thay đổi (bóng tròn).