Nguồn gốc và Xuất xứ
Bài ca dao "Khó thay công việc nhà quê" ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, chủ yếu là thời kỳ phong kiến, khi nền nông nghiệp lúa nước đóng vai trò trọng tâm trong đời sống kinh tế và xã hội. Người nông dân là lực lượng lao động chính, quanh năm gắn bó với đồng ruộng. Lịch canh tác được quy định bởi chu kỳ mùa vụ, thời tiết và các loại cây trồng phổ biến. Bài ca dao phản ánh thực tế của một nền nông nghiệp "trồng cây gì, nuôi con gì" phụ thuộc vào thời tiết, thiên nhiên, và đôi khi còn bị ảnh hưởng nặng nề bởi sưu thuế của triều đình. Việc miêu tả cụ thể từng tháng, từng công việc như "mắc trồng khoai", "trồng đậu", "trồng cà", "cày vỡ ruộng", "bắc mạ", "gặt hái", "vun trồng", "lúa giỗ", "cắt hái" cho thấy sự am hiểu sâu sắc của nhân dân về quy trình sản xuất nông nghiệp truyền thống. Câu hát còn ám chỉ gánh nặng thuế khóa "Cắt rồi nộp thuế nhà công", một thực trạng phổ biến, gây áp lực lớn lên đời sống người nông dân, khiến họ luôn mong mỏi đến ngày "yên lòng ấm no".