Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này bắt nguồn từ tục ngữ, ca dao Việt Nam, thường gắn liền với đời sống nông nghiệp và sinh hoạt làng xã xưa. Hình ảnh 'kiểng xa bồn' là một phép ẩn dụ quen thuộc, xuất phát từ kinh nghiệm trồng trọt của người nông dân. Họ nhận thấy cây cảnh, dù đẹp đến đâu, nếu bị tách khỏi chậu (bồn), tức là môi trường sống quen thuộc và được chăm sóc, thì sẽ dần héo úa, không giữ được sức sống và vẻ đẹp ban đầu. Điều này phản ánh mối quan hệ tương tự trong tình cảm con người. Đặc biệt trong bối cảnh xã hội phong kiến, người phụ nữ thường có cuộc sống phụ thuộc vào người chồng hoặc người yêu. Khi người thương đi xa, có thể là để lập nghiệp, tòng quân hoặc vì những lý do khác mà không có tin tức, họ cảm thấy cô đơn, buồn bã và mất phương hướng. Nỗi nhớ nhung đó làm họ suy sụp, không còn thiết tha đến chuyện ăn uống, sinh hoạt thường ngày, ví như việc 'cơm canh bỏ liều'. Câu ca dao này đã chắt lọc những quan sát đời thường và kinh nghiệm dân gian để diễn tả một cách tinh tế nỗi lòng của người phụ nữ trong tình yêu.